Qobustan rayonunun Qaracüzlü kənd qəbiristanlığı

Qobustan rayonunun Qaracüzlü kəndindən 2–3 kilometr aralıda, Qozluçayın yaxınlığında yerləşən qədim məzarlıq orta əsrlər Azərbaycan dəfn mədəniyyətinin izlərini yaşadır. Qobustanın digər qədim məzarlıqlarında olduğu kimi, burada da dekorativ-tətbiqi sənət nümunələri hesab edilən daş sənduqələrə və stelalara rast gəlinir. Əsrlərin təsirinə məruz qalan qəbir daşları forma və bədii tərtibatı ilə diqqət çəkir. Dik formalı stelalar, sənduqə tipli başdaşları, həndəsi və nəbati naxışlar, eləcə də daş səthlərə həkk olunmuş ornamentlər dövrün daşyonma sənətinin xüsusiyyətlərini əks etdirir. Bəzi nümunələrdə dini memarlığa xas taxça motivləri və yazı çərçivələri də nəzərə çarpır. Qəbir daşları üzərindəki epiqrafik yazılar keçmişin öyrənilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ərəb qrafikası ilə işlənmiş kitabələrdə mərhumların adları, dini ifadələr, dualar və tarixlər əks oluna bilər. Bununla belə, konkret yazıların məzmununu müəyyənləşdirmək üçün onların ayrıca oxunması və tədqiqi tələb olunur. Qozluçayın yaxınlığındakı bu qədim məzarlıq təkcə dəfn yeri deyil, həm də bölgənin tarixi yaddaşını, daşişləmə ənənələrini və xalqın bədii-estetik dünyagörüşünü əks etdirən mədəni irs nümunəsidir. Buradakı daş abidələr keçmiş nəsillərin həyatına və dövrün sənətkarlıq ənənələrinə dair mühüm məlumat mənbəyi hesab olunur.