COP29

COP29 (Conference of the Parties), BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasıdır. 2024-cü ilin noyabr ayında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən bu sammit, həm miqyasına, həm də müzakirə edilən mövzuların kritik əhəmiyyətinə görə ölkə tarixinə ən böyük beynəlxalq tədbirlərdən biri kimi düşmüşdür.

Konfransın Əsas Məqsədləri və "Maliyyə COP-u"

COP29 dünya birliyi tərəfindən çox vaxt "Maliyyə COP-u" kimi xarakterizə olunur. Bunun əsas səbəbi konfransın fokus nöqtəsinin iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə inkişaf etməkdə olan ölkələrə ayrılacaq yeni kollektiv kəmiyyət hədəfinin (NCQG) müəyyən edilməsi olması idi. Sammitin əsas hədəfləri aşağıdakılardır:

• İqlim Maliyyəsinin Artırılması: İnkişaf etmiş ölkələrin iqlim böhranından ən çox zərər çəkən bölgələrə yardımı üçün yeni maliyyə mexanizmlərinin qurulması.

• Emissiyaların Azaldılması: Qlobal istiləşməni 1.5°C dərəcə limitində saxlamaq üçün istixana qazlarının emissiyasını minimuma endirmək üzrə yeni öhdəliklər.

• Adaptasiya və İtki: İqlim dəyişikliyinin qaçılmaz fəsadlarına qarşı dözümlülüyün artırılması və dəymiş zərərin ödənilməsi fondlarının fəallaşdırılması.

Azərbaycanın Ev Sahibliyi və Yaşıl Gündəmi

Azərbaycanın COP29-a ev sahibliyi etməsi ölkənin qlobal ekoloji problemlərin həllində aktiv rol oynamaq niyyətini nümayiş etdirir. Azərbaycan hökuməti bu çərçivədə "Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili" elan edərək, neft-qaz ölkəsi olmasına baxmayaraq, bərpa olunan enerji mənbələrinə keçid strategiyasını prioritet hesab etmişdir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun "Yaşıl Enerji Zonası" elan edilməsi, həmçinin Xəzər dənizinin külək enerjisi potensialının istifadəsi bu gündəmin tərkib hissəsidir.

Sammitin Gözlənilən Nəticələri

COP29 çərçivəsində aparılan müzakirələr Karbon Bazarlarının (Paris Sazişinin 6-cı maddəsi) tam fəaliyyətə başlaması və beynəlxalq əməkdaşlığın şəffaflığının artırılması baxımından mühümdir. Bakı konfransı təkcə ekoloji qərarların qəbul edildiyi məkan deyil, həm də sənaye, kənd təsərrüfatı və nəqliyyat sektorlarının "yaşıl" transformasiyası üçün qlobal platformadır.

Nəticə olaraq, COP29 Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gücləndirməklə yanaşı, gələcək nəsillər üçün daha təmiz və dayanıqlı bir dünya qurmaq naminə qlobal səylərin birləşdirildiyi mühüm bir nöqtədir.