Ağır Cinayətlər Məhkəməsi

Ağır Cinayətlər Məhkəməsi nədir? Ağır Cinayətlər Məhkəməsi Azərbaycan Respublikasının məhkəmə sistemində birinci instansiya məhkəməsi kimi fəaliyyət göstərən ixtisaslaşmış məhkəmələrdən biridir. Bu məhkəmələr qanunla onların səlahiyyətinə aid edilmiş ağır və xüsusilə ağır cinayətlər üzrə cinayət işlərinə baxırlar. Məhkəmənin əsas vəzifəsi cinayət işi üzrə məhkəmə araşdırmasını qanunvericiliyin müəyyən etdiyi qaydada həyata keçirmək, təqdim olunan sübutları qiymətləndirmək və iş üzrə qanuni qərar qəbul etməkdir. Azərbaycanın Vahid Məhkəmə Portalında Bakı, Gəncə, Lənkəran, Şəki, Sumqayıt və Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ağır Cinayətlər Məhkəmələri kimi məhkəmələr təqdim olunur. Ağır Cinayətlər Məhkəməsi hansı işlərə baxır? Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin əsas fəaliyyət istiqaməti Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində ağır və xüsusilə ağır cinayət kimi müəyyən edilən əməllərlə bağlı cinayət işlərinə baxılmasıdır. Konkret cinayətin hansı kateqoriyaya aid olduğu isə Cinayət Məcəlləsinin müvafiq normaları əsasında müəyyən edilir. Məhkəmənin səlahiyyəti yalnız işin ağırlıq dərəcəsi ilə deyil, həm də ərazi yurisdiksiyası ilə bağlıdır. Cinayət işi, bir qayda olaraq, cinayətin törədildiyi yer üzrə müvafiq birinci instansiya məhkəməsinə aid edilir. Qanunvericilikdə bəzi xüsusi hallar üçün ayrıca məhkəmə aidiyyəti qaydaları da nəzərdə tutulur. Məsələn, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi öz ərazi yurisdiksiyası çərçivəsində ağır və xüsusilə ağır cinayətlər üzrə işlərə baxır. Həmin məhkəmə həmçinin qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada şəxslərin ekstradisiyası məsələlərini həll edir. Məhkəmə prosesində nə baş verir? Cinayət işi məhkəməyə daxil olduqdan sonra məhkəmə prosesi qanunla müəyyən edilmiş prosedurlara uyğun aparılır. Məhkəmə işin hallarını araşdırır, tərəflərin mövqelərini dinləyir və təqdim olunan sübutlara hüquqi qiymət verir. Cinayət prosesinin iştirakçıları arasında təqsirləndirilən şəxs, müdafiəçi, prokuror, zərərçəkmiş şəxs və digər prosessual iştirakçılar ola bilər. Hər bir şəxsin hüquq və vəzifələri cinayət-prosessual qanunvericiliklə müəyyən edilir. Məhkəmənin vəzifəsi yalnız ittihamın mövcudluğunu nəzərə almaq deyil. İş üzrə bütün əhəmiyyətli halların araşdırılması və qərarın qanunun tələblərinə uyğun qəbul edilməsi məhkəmə fəaliyyətinin əsas prinsiplərindəndir. Ağır cinayət nə deməkdir? “Ağır cinayət” hüquqi termindir və cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsini ifadə edir. Cinayətlərin böyük ictimai təhlükə törətməyən, az ağır, ağır və xüsusilə ağır kateqoriyalara bölünməsi qanunvericilikdə müəyyən edilmiş meyarlara əsaslanır. Bu bölgü cinayətə görə nəzərdə tutulan cəzanın xarakteri və digər hüquqi meyarlarla əlaqəlidir. Buna görə hər hansı əməlin sadəcə gündəlik dildə “ağır cinayət” adlandırılması onun hüquqi baxımdan avtomatik olaraq ağır cinayət kateqoriyasına aid olması demək deyil. Konkret cinayətin hüquqi təsnifatı yalnız müvafiq qanunvericilik normaları nəzərə alınmaqla müəyyən edilə bilər. Apellyasiya şikayəti mümkündürmü? Ağır Cinayətlər Məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsidir. Birinci instansiya məhkəməsinin qərarlarından qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada apellyasiya şikayəti və ya apellyasiya protesti verilə bilər. Məsələn, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin yurisdiksiyasına daxil olan cinayət işləri üzrə apellyasiya instansiyası Bakı Apellyasiya Məhkəməsidir. Vahid Məhkəmə Portalında Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin yurisdiksiyasına daxil olan birinci instansiya məhkəmələri sırasında göstərilir. Bu sistem məhkəmə qərarlarına yuxarı instansiyada yenidən hüquqi qiymət verilməsi imkanını təmin edir. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi ölkənin əsas ixtisaslaşmış cinayət məhkəmələrindən biridir. Rəsmi məhkəmə portalında onun ünvanı Bakı şəhəri, Səməd Vurğun küçəsi, 46 olaraq göstərilir. Məhkəmənin elektron poçt ünvanı da portalda təqdim olunub. Digər ağır cinayətlər məhkəmələri də öz ərazi yurisdiksiyaları daxilində analoji səlahiyyətləri həyata keçirirlər. Məsələn, Şəki və Lənkəran Ağır Cinayətlər Məhkəmələri də müvafiq ərazilərdə ağır və xüsusilə ağır cinayətlər üzrə işlərə baxırlar. Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin əhəmiyyəti Ağır Cinayətlər Məhkəmələri cinayət mühakimə icraatında xüsusi yer tutur. Bu məhkəmələrin fəaliyyəti ağır və xüsusilə ağır cinayətlər üzrə işlərin ixtisaslaşmış məhkəmə tərəfindən araşdırılmasına imkan verir. Məhkəməyə müraciət edən və ya cinayət işində iştirak edən şəxslər üçün prosesual hüquq və vəzifələri bilmək mühümdür. Konkret cinayət işi üzrə hüquqi vəziyyət isə işin hallarından, ittihamın məzmunundan və tətbiq olunan qanunvericilikdən asılıdır. Azərbaycanın məhkəmə sistemi və konkret məhkəmələr haqqında aktual məlumat əldə etmək üçün rəsmi Vahid Məhkəmə Portalına müraciət etmək daha etibarlı mənbə hesab olunur.