Aleksandr Nevski kilsəsi

Bakı şəhəri tarix boyu müxtəlif mədəniyyətlərin və dinlərin qovuşduğu bir mərkəz olmuşdur. Bu multikultural mühitin ən parlaq nümunələrindən biri, vaxtilə şəhərin siluetini bəzəyən, xalq arasında "Qızıl kilsə" kimi tanınan Aleksandr Nevski kafedral kilsəsi idi. Mövcud olduğu dövrdə Cənubi Qafqazın ən böyük, Rusiya İmperiyasının isə ən əzəmətli pravoslav məbədlərindən biri hesab olunurdu. Tikilmə Tarixi və Memarlıq Üslubu Kilsənin təməli 1888-ci ildə imperator III Aleksandrın Bakıya səfəri zamanı qoyulmuşdur. Layihənin müəllifi məşhur memar Robert Marfeld, inşaatın rəhbəri isə tanınmış memar İosif Qoslavski idi. 1898-ci ildə tamamlanan məbəd, Bizans üslubunun ən nəfis nümunələrini özündə birləşdirirdi. Kilsənin inşası üçün yerli Bakı əhəngdaşından istifadə edilmiş, günbəzləri isə qızılla örtülmüşdü. Daxili bəzəklərində qədim rus və Bizans naxışlarından istifadə olunmuş, divar rəsmləri dövrün ən mahir ustaları tərəfindən işlənilmişdi. Dini və Sosial Əhəmiyyəti Aleksandr Nevski kilsəsi sadəcə bir dini ibadətgah deyil, həm də Bakının ictimai həyatının mərkəzi idi. Kilsənin zəngləri şəhərin demək olar ki, hər yerindən eşidilirdi. Məbəd Bakıdakı pravoslav icmasının əsas toplanış yeri olmaqla yanaşı, özünün əzəmətli görünüşü ilə şəhərə gələn qonaqların ən çox heyran qaldığı tikililərdən biri idi. Dağıdılması və Taleyi Təəssüf ki, XX əsrin əvvəllərindəki siyasi dəyişikliklər bu memarlıq abidəsindən də yan keçmədi. Sovet hakimiyyətinin "dinlə mübarizə" kampaniyası çərçivəsində, kilsənin sökülməsinə qərar verildi. 1936-cı ildə kilsə partladılaraq tamamilə dağıdıldı. Hazırda bu möhtəşəm tikilinin yerində Bakıdakı Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbi və 189 nömrəli tam orta məktəb yerləşir.