#alpinist
Alpinist
Alpinizm 18-ci əsrdə Avropada Alpların fəthi ilə yaranmış və zamanla bütün dünyaya yayılmışdır. Bu fəaliyyət qayalara, buzlaqlara və qar örtüklü zirvələrə dırmanmağı əhatə edir.
Alpinistin əsas avadanlıqları
Yüksək dağlarda sağ qalmaq və irəliləmək üçün xüsusi avadanlıqlar həyati əhəmiyyət kəsb edir:
Kramponlar (Dırnaqlar): Ayaqqabının altına bərkidilən, buz və sərt qar üzərində sürüşmənin qarşısını alan metal dişli vasitələr.
Buz baltası (Ice axe): Buzlu yamaclarda dayaq nöqtəsi yaratmaq və yıxılma zamanı dayanmaq üçün istifadə olunur.
İp və karabinlər: Təhlükəsizlik zənciri yaratmaq və sıldırım qayalarda hərəkət etmək üçün əsas vasitələr.
Kaska: Baş hissəni yuxarıdan düşə biləcək daş və ya buz parçalarından qoruyur.
Alpinizmdə çətinliklər: Hündürlük xəstəliyi
Hündürlük artdıqca atmosfer təzyiqi düşür və oksigen azalır. 2500 metrdən yuxarıda alpinistlər "hündürlük xəstəliyi" (hipoksiya) ilə üzləşə bilərlər. 8000 metrdən yuxarı ərazi isə "ölüm zonası" adlanır, çünki burada insan bədəni oksigen çatışmazlığından özünü bərpa edə bilmir.
Azərbaycanın alpinizm dünyası
Azərbaycan dağlıq ölkə olduğu üçün alpinizm ənənələrimiz olduqca güclüdür.
İsrafil Aşurlu: Dünyanın ən hündür zirvəsi olan Everesti fəth edən ilk azərbaycanlı alpinistdir. O, həmçinin "Səkkizminlik" zirvələrin bir çoxuna və "Yeddi Zirvə" (hər qitənin ən hündür dağı) proqramına uğurla imza atmışdır.
Murad Aşurlu: Tanınmış dağçı və Everest fəthçilərimizdən biri idi.
Sirun (Sima) Nuriyeva: Dağçılıq sahəsində fəal olan və müxtəlif beynəlxalq ekspedisiyalarda iştirak edən xanım idmançılarımızdandır.
Alpinizmin növləri
Alp üslubu: Alpinist bütün avadanlıqlarını özü daşıyır və baz düşərgələrindən istifadə etmədən birbaşa zirvəyə qalxır.
Ekspedisiya üslubu: Böyük qruplarla, bir neçə aralıq düşərgə quraraq və bələdçilərin (şerpaların) köməyi ilə həyata keçirilir.
Alpinizm insandan həm fiziki güc, həm də krizis anlarında düzgün qərar vermək bacarığı tələb edir. Bu, təbiətin əzəməti qarşısında insanın öz gücünü sınağa çəkdiyi bir yoldur.