Anar Rzayev

Anar Rəsul oğlu Rzayev Azərbaycan yazıçısı, dramaturq, publisist, kinodramaturq və ictimai xadimdir. O, Azərbaycanın Xalq yazıçısıdır və uzun illərdir Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə rəhbərlik edir. Anar 14 mart 1938-ci ildə Bakıda şair Rəsul Rza və şairə Nigar Rəfibəylinin ailəsində anadan olub. Azərbaycan nəsrinin və dramaturgiyasının tanınmış nümayəndələrindən biri kimi onun yaradıcılığı XX əsrin ikinci yarısından etibarən Azərbaycan ədəbi mühitində mühüm yer tutur.

Təhsili və yaradıcılıq fəaliyyəti
Anar 1955–1960-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsil alıb. Sonrakı dövrdə Moskvada Ali ssenari və rejissor kurslarında təhsilini davam etdirib. Əmək fəaliyyətinin ilk illərində Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyində, daha sonra Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində işləyib.

1968–1987-ci illərdə “Qobustan” incəsənət toplusunun baş redaktoru olub. “Qobustan” həmin dövrdə Azərbaycan ədəbiyyatı, təsviri sənəti, musiqisi və mədəni irsi haqqında mühüm nəşrlərdən biri kimi fəaliyyət göstərirdi.

Anarın nəsr, dramaturgiya, esseistika və ssenari sahəsində çoxsaylı əsərləri var. “Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi”, “Ağ liman”, “Dantenin yubileyi”, “Macal”, “Sizsiz”, “Otel otağı” və digər əsərləri Azərbaycan oxucusuna yaxşı tanışdır. Onun əsərlərinin bir qismi müxtəlif dillərə tərcümə olunub və xarici ölkələrdə nəşr edilib.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyində fəaliyyəti
Anar 1987-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının birinci katibi seçilib. Müstəqillik dövründə qurum Azərbaycan Yazıçılar Birliyi adı ilə fəaliyyətini davam etdirib və Anar onun sədri olub.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi ölkənin yazıçı, şair, dramaturq və digər ədəbiyyat nümayəndələrini birləşdirən yaradıcı təşkilatdır. Birliyin fəaliyyətinə ədəbi prosesin dəstəklənməsi, kitab və jurnal nəşrləri, yaradıcılıq tədbirləri, yubileylər, mükafatlandırma və beynəlxalq ədəbi əlaqələr daxildir.

Anar uzun illər ərzində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultaylarında yenidən sədr seçilib və 2026-cı ildə də qurumun rəhbəri kimi fəaliyyətini davam etdirir. Onun AYB-dəki fəaliyyəti müasir Azərbaycan ədəbi prosesinin təşkilati istiqamətləri ilə sıx bağlıdır.

İctimai fəaliyyəti və dövlət təltifləri
Anar ədəbiyyatla yanaşı ictimai və siyasi fəaliyyətdə də iştirak edib. Müxtəlif dövrlərdə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin və SSRİ xalq deputatlarının tərkibində yer alıb. 1995–2005-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı olub və parlamentin Mədəniyyət məsələləri komissiyasına rəhbərlik edib.

O, Azərbaycan və SSRİ Dövlət mükafatlarının laureatıdır. Müxtəlif illərdə “İstiqlal”, “Şöhrət” və “Şərəf” ordenləri ilə təltif olunub. Anara 1987-ci ildə Azərbaycanın Xalq yazıçısı fəxri adı verilib.

Onun yaradıcılığında insan münasibətləri, mənəvi seçimlər, şəhər həyatı, milli yaddaş, mədəniyyət və zamanın insan üzərində təsiri kimi mövzular geniş yer tutur. Nəsr və dramaturgiyada fərdi üslubu Anarı Azərbaycan ədəbiyyatının tanınan müəlliflərindən birinə çevirib.

Ailəsi və ədəbi irsi
Anar Azərbaycanın tanınmış ədəbi ailələrindən birində böyüyüb. Atası Rəsul Rza Azərbaycanın Xalq şairi, anası Nigar Rəfibəyli isə Xalq şairəsi olub. Belə bir mühit onun uşaqlıqdan ədəbiyyat və incəsənətlə sıx əlaqədə formalaşmasına təsir edib.

Anarın əsərləri əsasında filmlər və televiziya tamaşaları hazırlanıb, pyesləri teatr səhnələrində nümayiş etdirilib. O, həmçinin özü də kino və televiziya üçün ssenarilər yazıb və rejissorluq fəaliyyəti ilə məşğul olub.

Uzun yaradıcılıq və ictimai fəaliyyəti nəticəsində Anar Rzayev müasir Azərbaycan ədəbiyyatının ən tanınmış simalarından biri kimi qəbul edilir. Onun əsərləri, publisistikası və Azərbaycan Yazıçılar Birliyindəki fəaliyyəti ölkənin ədəbi və mədəni həyatının bir neçə onilliyini əhatə edir.