Antilop

Antiloplar — boşbuynuzlular fəsiləsinə aid olan, marallara bənzəsələr də, bioloji olaraq öküz və keçilərə daha yaxın olan gövşəyən heyvanlardır. Dünyada 90-dan çox antilop növü mövcuddur ki, onların da əksəriyyəti Afrika və Asiya qitələrində yaşayır. Onlar həm kiçik dovşan ölçüsündən, həm də nəhəng öküz ölçüsünə qədər müxtəlif formalarda qarşımıza çıxırlar. Fiziki xüsusiyyətlər və buynuzlar Antilopları digər dırnaqlı heyvanlardan fərqləndirən əsas cəhətlər bunlardır: Daimi Buynuzlar: Marallardan fərqli olaraq, antiloplar buynuzlarını hər il tökmürlər. Buynuzlar sümük özəkdən ibarətdir və keratin qatı ilə örtülmüşdür. Formasına görə düz, spiralvari, lirpaya bənzər və ya qövsvari ola bilər. İncə Ayaqlar: Sürətli qaçış üçün təkamül etmiş uzun və əzələli ayaqlar onlara yırtıcılardan qaçmaq üçün üstünlük verir. Hissiyyat Orqanları: Antiloplar əla görmə və eşitmə qabiliyyətinə malikdirlər ki, bu da onlara uzaq məsafədən təhlükəni hiss etməyə kömək edir. Antilopların növləri: Kiçikdən nəhəngə Antiloplar yaşadıqları mühitə görə fərqli ölçülərə malikdirlər: Nəhəng Eland: Dünyanın ən böyük antilopudur, çəkisi 900 kq-a qədər çata bilər. Qnu (Wildebeest): Afrikada hər il baş verən "Böyük Köç"ün əsas iştirakçısıdır. İmpala: Möhtəşəm tullanma qabiliyyəti ilə tanınır (10 metr uzunluğa, 3 metr hündürlüyə tullana bilir). Dik-dik: Dünyanın ən kiçik antiloplarından biridir, boyu cəmi 30-40 sm olur. Müdafiə və Sürət Antilopların həyatda qalma strategiyası tamamilə qaçış və gizlənmə üzərində qurulub. Sürət: Məsələn, Ceyranlar saatda 80-90 km sürətlə qaçaraq çitadan sonra quruda ən sürətli heyvanlar sırasına daxil olurlar. Ziqzaq Qaçışı: Yırtıcı tərəfindən təqib olunarkən antiloplar kəskin ziqzaqlar cızır ki, bu da arxadan gələn heyvanın sürətini azaldır və onu yorur. Pronking: Bəzi antiloplar (məsələn, Sprinqbok) təhlükə hiss etdikdə dörd ayağı üzərində havaya dik tullanırlar. Bu hərəkət həm yırtıcıya "mən çox güclüyəm, məni tuta bilməyəcəksən" mesajını verir, həm də sürünü xəbərdar edir. Azərbaycanın antilop nümayəndəsi: Ceyran Azərbaycan təbiətində antiloplar yarımfəsiləsinə aid olan ən məşhur heyvan Ceyrandır (Gazella subgutturosa). Yayılma ərazisi: Əsasən Şirvan Milli Parkında və Korçay Dövlət Təbiət Yasaqlığında qorunur. Simvolizm: Ceyran Azərbaycan poeziyasında və folklorunda zəriflik və gözəllik rəmzi kimi qəbul edilir. Bir vaxtlar nəsli kəsilmək təhlükəsində olsa da, həyata keçirilən reintroduksiya layihələri sayəsində sayları bərpa olunmaqdadır.