Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrı

Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrı: Tarixi, inkişaf yolu və səhnə fəaliyyəti Azərbaycan mədəniyyətinin və teatr sənətinin formalaşmasında mühüm rola malik olan Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrı ölkənin qocaman və ən nüfuzlu səhnə qurumlarından biridir. Milli musiqili teatr janrının Vətəni sayılan Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən bu teatr, təqdim etdiyi zəngin repertuar, yüksəkpeşəkar aktyor heyəti və milli musiqi ənənələrinə sadiqliyi ilə həm yerli tamaşaçıların, həm də ölkə qonaqlarının daimi diqqət mərkəzindədir. Teatrın səhnəsində əsrlik tarixi olan operettalarla yanaşı, müasir musiqili komediyalar, dramaturji əsərlər və dünya klassikası uğurla nümayiş etdirilir. Azərbaycan musiqili teatrının yaranma tarixi XX əsrin əvvəllərinə, dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun yaradıcılıq fəaliyyətinə gedib çıxır. 1908-ci il noyabrın 12-də Bakıda Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" operasının tamaşaya qoyulması ilə Azərbaycanda və bütün Şərkdə yeni opera və teatr sənətinin əsası qoyuldu. Lakin məhz musiqili komediya janrının təməli 1910-cu ildə dahi bəstəkarın "Ər və arvad" səhnə əsərinin tamaşası ilə atıldı. Ardınca onun yazdığı "O olmasın, bu olsun", "Arşın mal alan" kimi ölməz operettalar təkcə Azərbaycanda deyil, bütün Qafqazda və yaxın xaricdə böyük şöhrət qazandı, milli musiqili teatr truppalarının formalaşmasına güclü təkan verdi. Sovet hakimiyyəti illərində — 1938-ci ildə rəsmi olaraq Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrı statusu alan sənət ocağı uzun illər müxtəlif teatr binalarında fəaliyyət göstərsə də, öz bədii simasını və inkişaf xəttini qoruyub saxlaya bilmişdir. Teatrın səhnəsində Fikrət Əmirovun "Gözün aydın", Səid Rüstənovun "Durna", Cahangir Cahangirovun "Azad", Niyazinin "Çantəpəli", həmçinin Süleyman Ələsgərovun, Vasif Adıgözəlovun və digər tanınmış bəstəkarların bir-birindən gözəl musiqili komediyaları tamaşaya qoyulmuşdur. Bu səhnədə Lütfəli Abdullayev, Bəşir Səfəroğlu, Nəsibə Zeynalova, Hacıbaba Bağırov kimi dahi komik aktyorların yaratdıqları unudulmaz obrazlar Azərbaycan teatr tarixinin qızıl fonduna daxil olmuşdur. Müstəqillik dövründə teatr özünün yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuş, beynəlxalq əlaqələrini genişləndirmiş və repertuarını müasir dövrün tələblərinə uyğunlaşdırmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə teatra "Akademik" statusu verilmişdir. Sonrakı illərdə teatrın binası əsaslı şəkildə yenidən qurulmuş, ən müasir işıq, səs və səhnə texnologiyaları ilə təchiz edilmişdir. Bu gün Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrı yalnız klassik irsi yaşatmaqla kifayətlənmir, həm də gənc rejissorların və bəstəkarların eksperimental layihələrinə dəstək olur, beynəlxalq teatr festivallarında ölkəmizi layiqincə təmsil edir.