Azərbaycan Memarlar İttifaqı

Azərbaycan Memarlar İttifaqı: Milli memarlıq irsinin qoruyucusu və inkişaf mərkəzi Bir ölkənin tarixi, mədəniyyəti və estetik dünyagörüşü onun şəhərlərində, binalarında və küçələrində vizual olaraq canlanır. Azərbaycanın qədim və zəngin memarlıq ənənələrini qorumaq, müasir dövrün tələblərinə uyğun inkişaf etdirmək və yerli memarların yaradıcılıq potensialını birləşdirmək baxımından ən mühüm qurum Azərbaycan Memarlar İttifaqıdır (AMİ). Bu ictimai yaradıcılıq təşkilatı, fəaliyyət göstərdiyi onilliklər ərzində Bakının və ölkəmizin digər şəhərlərinin vizual simasının formalaşmasında, eləcə də beynəlxalq arenada təmsil olunmasında müstəsna rol oynamışdır. Yaranma tarixi və keçdiyi şərəfli yol Azərbaycan Memarlar İttifaqının təməli ötən əsrin birinci yarısında, ölkədə irimiqyaslı şəhərsalma və sənayeləşmə dalğasının başlandığı bir dövrdə qoyulmuşdur. Təsis olunması: İttifaqın yaradılması prosesi 1934-cü ildə Təşkilat Komitəsinin qurulması ilə başlamış və 1936-cı ildə keçirilən birinci qurultayla rəsmiləşmişdir. Həmin dövrdə ittifaqın tərkibinə Mikayıl Hüseynov, Sadıq Dadaşov kimi Azərbaycan memarlığının korifeyləri daxil idilər. Milli məktəbin formalaşması: Sovet dövrünün sərt ideoloji çərçivələrinə rəğmən, ittifaqın üzvləri klassik Şərq və Azərbaycan milli memarlıq elementlərini (şəbəkə, tağlar, nəfis ornamentlər) Avropa klassisizmi ilə sintez edərək unikal bir üslub yaratmağa nail oldular. Həmin dövrdə tikilən Hökumət Evi, Elmlər Akademiyasının binası və Nizami muzeyi kimi incilər bu yaradıcılıq ittifaqının mühüm tarixi uğurlarıdır. Qurumun əsas funksiyaları və fəaliyyət istiqamətləri Azərbaycan Memarlar İttifaqı yaradıcı fəaliyyətin tənzimlənməsi və tarixi irsin qorunması istiqamətində çoxşaxəli missiyanı yerinə yetirir: Peşəkar mühitin dəstəklənməsi: İttifaq gənc memarların yetişdirilməsi, onların yaradıcılıq emalatxanalarının qurulması və peşəkar fəaliyyətlərinin stimullaşdırılması ilə məşğul olur. Tarixi abidələrin mühafizəsi: Bakının və regionların tarixi memarlıq irsinin, xüsusilə İçərişəhər və XIX-XX ərin əvvəllərinə aid tarixi binaların restavrasiyası və qorunması məsələlərində ittifaq rəsmi ekspert qismində çıxış edir. Müsabiqələr və festivallar: AMİ mütəmadi olaraq yerli və beynəlxalq miqyaslı memarlıq müsabiqələri təşkil edir. Bunlar arasında ən nüfuzlularından biri Mədəniyyət Nazirliyi ilə birgə keçirilən və dünyanın müxtəlif ölkələrindən memarları bir araya gətirən "Bakı Beynəlxalq Memarlıq Müsabiqəsi"dir. Beynəlxalq əlaqələr və müasir status Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra Memarlar İttifaqının fəaliyyət coğrafiyası daha da genişlənmişdir. Qurum Beynəlxalq Memarlar İttifaqının (UIA) və Şərqi Avropa Memarları Regionunun fəal üzvüdür. Bu status yerli mütəxəssislərin qlobal memarlıq trendlərinə (məsələn, yaşıl memarlıq, eko-binalar, ağıllı şəhərsalma) birbaşa çıxışını təmin edir. İttifaqa uzun illərdir ki, Azərbaycanın Xalq memarı, professor Elbay Qasımzadə rəhbərlik edir. Onun rəhbərliyi dövründə təşkilat həm regionda memarlıq diplomatiyasının gücləndirilməsi, həm də işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur ərazilərində aparılan "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsindəki tarixi-mədəni bərpa işlərində fəal məsləhətçi və layihəçi qismində iştirak edir. Azərbaycan Memarlar İttifaqı — ölkənin daş yaddaşını yazan sənətkarların doğma ocağıdır. Keçmişin zəngin dulusçuluq, relyef və memarlıq ənənələrini müasir dövrün 3D modelləşdirmə (AutoCAD, 3ds Max) və mühəndislik texnologiyaları ilə birləşdirən bu qurum, Azərbaycanın həm milli kimliyini qoruyub saxlamasına, həm də modern dünyanın memarlıq estetikası ilə harmoniyada inkişaf etməsinə xidmət edir.