Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu (AQTİ)

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu (AQTİ) Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyi, laboratoriya müayinələri, elmi-praktiki araşdırmalar, təlim, konsaltinq və uyğunluğun qiymətləndirilməsi istiqamətlərində fəaliyyət göstərən publik hüquqi şəxsdir. İnstitut Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərir və ölkədə qida məhsullarının təhlükəsizliyi, heyvan sağlamlığı, bitki sağlamlığının qorunması və laboratoriya nəzarəti sisteminin inkişafında mühüm rol oynayır.

Yaradılması və əsas məqsədi

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu 2017-ci il 13 noyabr tarixli Prezident fərmanı əsasında yaradılıb və 1 iyul 2018-ci ildən fəaliyyətə başlayıb. İnstitut AQTA-nın strukturuna daxil olmayan, lakin Agentliyin tabeliyində fəaliyyət göstərən qurumdur.

AQTİ-nin əsas məqsədi qida təhlükəsizliyinin daha səmərəli təşkilinə, insanların həyat və sağlamlığının qorunmasına, beynəlxalq standart və qaydaların tətbiqinə dəstək verməkdir.

İnstitut bu istiqamətdə laboratoriya ekspertizası, elmi-praktiki fəaliyyət, mütəxəssis hazırlığı və qida sahəsində fəaliyyət göstərən müəssisələr üçün müxtəlif xidmətlər həyata keçirir.

Laboratoriya və ekspertiza fəaliyyəti

AQTİ-nin Analitik Ekspertiza Mərkəzinin nəzdində müxtəlif istiqamətlər üzrə 17 laboratoriya fəaliyyət göstərir. Bu laboratoriyalarda qida təhlükəsizliyi, heyvan sağlamlığı, bitki sağlamlığı və karantin nəzarəti ilə bağlı analiz və müayinələr aparılır.

Qida məhsulları və suda mikrobioloji, kimyəvi və digər təhlükəsizlik və keyfiyyət göstəriciləri müəyyən edilə bilər. Laboratoriyaların bir hissəsi Bakı və Abşeronda, digərləri isə Azərbaycanın müxtəlif regionlarında fəaliyyət göstərir.

Regional laboratoriyaların fəaliyyəti ölkənin müxtəlif bölgələrində istehsal edilən və dövriyyəyə buraxılan məhsulların daha operativ şəkildə müayinəsinə imkan verir.

Təlim, konsaltinq və sertifikatlaşdırma xidmətləri

AQTİ yalnız laboratoriya fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır. İnstitut qida təhlükəsizliyi sahəsində təlimlər, konsaltinq xidmətləri, səriştəlilik sınaqları və müxtəlif qiymətləndirmə proqramları həyata keçirir.

İnstitutun xidmət istiqamətlərinə ISO 22000 qida təhlükəsizliyi idarəetmə sistemi üzrə fəaliyyət və halal sertifikatlaşdırma kimi sahələr də daxildir. Bu xidmətlər qida istehsalı və ictimai iaşə müəssisələrinin təhlükəsizlik və keyfiyyət sistemlərini təkmilləşdirməsinə kömək edir.

Təlimlər qida sahəsində çalışan mütəxəssislərin bilik və bacarıqlarının artırılması, gigiyena tələblərinin düzgün tətbiqi və qida təhlükəsizliyi mədəniyyətinin inkişafına yönəlib.

AQTİ-nin idarəetməsi və qida təhlükəsizliyində rolu

2026-cı ilin iyulundan Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun İdarə Heyətinin sədri Ramazan Nəbiyevdir. İnstitutun rəhbərliyi müxtəlif laboratoriya, elmi, keyfiyyət və idarəetmə istiqamətlərinin fəaliyyətini əlaqələndirir.

AQTİ-nin fəaliyyəti qida zəncirində risklərin müəyyənləşdirilməsi, məhsulların laborator müayinəsi, istehlakçı sağlamlığının qorunması və sahibkarlıq subyektlərinin qida təhlükəsizliyi tələblərinə uyğunlaşmasına dəstək baxımından əhəmiyyətlidir.

İnstitut bu funksiyalar vasitəsilə Azərbaycanda müasir qida təhlükəsizliyi sisteminin elmi, laborator və təlim bazasının formalaşdırılmasında iştirak edir.