#azərbaycan yazıçılar birliyi
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi (AYB) ölkənin ədəbi həyatında uzunmüddətli fəaliyyət tarixinə malik yaradıcılıq təşkilatıdır. 1934-cü ildə yaradılan Birlik müxtəlif nəsillərdən olan yazıçı, şair, dramaturq, ədəbiyyatşünas və digər qələm adamlarını öz ətrafında birləşdirərək Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında iştirak edir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi nədir?
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi ədəbi yaradıcılıqla məşğul olan müəllifləri bir araya gətirən təşkilatdır. Birliyin fəaliyyəti yalnız yazıçıların eyni qurumda təmsil olunması ilə məhdudlaşmır. Ədəbi prosesin təşkili, yaradıcılıq mühitinin inkişafı, müəlliflərin fəaliyyətinin dəstəklənməsi və müxtəlif nəsillər arasında ədəbi əlaqələrin qorunması onun fəaliyyətində mühüm yer tutur.
Azərbaycanın müstəqilliyindən əvvəl təşkilat Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı adı ilə fəaliyyət göstərib, sonrakı dövrdə isə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi adını qəbul edib.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin tarixi
Birliyin yaradılması 1934-cü ilə təsadüf edir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin öz arxiv materiallarında təşkilatın yaranması 13 iyun 1934-cü il tarixi ilə göstərilir. 2019-cu ildə isə Birliyin 85 illiyi dövlət səviyyəsində qeyd olunub.
Təşkilatın meydana gəlməsi XX əsrin birinci yarısında Azərbaycanda gedən ədəbi proseslərlə sıx bağlı idi. Sonrakı onilliklərdə Birlik ölkənin ədəbi həyatında mühüm mərkəzlərdən birinə çevrilib.
Fəaliyyət göstərdiyi müxtəlif tarixi mərhələlərdə təşkilatın strukturu və iş şəraiti dəyişsə də, Azərbaycan ədəbiyyatının nümayəndələrini bir araya gətirmək onun əsas xüsusiyyətlərindən biri olaraq qalıb.
Azərbaycan ədəbiyyatında rolu
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəaliyyəti ölkənin XX və XXI əsrlər ədəbi mühiti ilə yaxından əlaqəlidir. Birlik müxtəlif ədəbi nəsillərin nümayəndələrinin yaradıcılıq əlaqələrinin qurulmasında, yeni müəlliflərin ədəbi mühitə daxil olmasında və ədəbiyyatla bağlı müzakirələrin təşkilində iştirak edib.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Birliyin 85 illiyi ilə bağlı təbrikində təşkilatın ədəbi nəsillər arasında varisliyin təmin edilməsində, ana dilinin saflığının qorunmasında və Azərbaycan bədii irsinin zənginləşdirilməsində rolu xüsusi vurğulanıb.
Bu fəaliyyət Azərbaycan Yazıçılar Birliyini yalnız inzibati təşkilat deyil, eyni zamanda ölkədə gedən ədəbi proseslərlə bağlı qurumlardan biri kimi xarakterizə edir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəaliyyəti
Birliyin fəaliyyəti ədəbi və yaradıcılıq xarakterli müxtəlif istiqamətləri əhatə edir. Müxtəlif dövrlərdə qurultaylar, plenumlar, konfranslar, ədəbi görüşlər, yaradıcılıq müzakirələri və müəlliflərin əsərlərinin təqdimatları təşkil olunub.
Gənc müəlliflərlə iş də Birliyin tarixən diqqət yetirdiyi istiqamətlər sırasındadır. Ədəbi mühitə yeni daxil olan müəlliflərin yaradıcılığının müzakirəsi, onların tanıdılması və müxtəlif ədəbi tədbirlərdə iştirakı təşkilatın fəaliyyətinin bir hissəsini təşkil edib.
Birliyin fəaliyyəti Bakı ilə məhdudlaşmır. Müxtəlif dövrlərdə Azərbaycanın ayrı-ayrı şəhər və rayonlarında regional bölmələri fəaliyyət göstərib.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultayları
Qurultaylar Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəaliyyətində xüsusi yer tutur. Bu toplantılarda təşkilatın fəaliyyəti və ədəbi proseslə bağlı məsələlər müzakirə edilir, həmçinin Birliyin rəhbər strukturları formalaşdırılır.
İlk qurultay 1934-cü ildə keçirilib. Sonrakı onilliklərdə təşkilatın qurultayları Azərbaycan ədəbi mühitinin nümayəndələrini bir araya gətirən əsas tədbirlərdən biri olub. Bu toplantılar müxtəlif dövrlərdə ədəbiyyatın vəziyyəti, yeni yaradıcılıq istiqamətləri və təşkilati məsələlərin müzakirəsi üçün platforma rolunu oynayıb.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə müxtəlif dövrlərdə Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələri rəhbərlik ediblər. Təşkilatın tarixində rəhbər vəzifənin adı ayrı-ayrı vaxtlarda “sədr” və “birinci katib” kimi işlədilib.
Hazırda Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri Xalq yazıçısı Anardır (Anar Rzayev). O, 1991-ci ildə keçirilmiş IX qurultayda təşkilatın sədri seçilib. Anarın Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri olması Azərbaycan Prezidentinin rəsmi materiallarında da göstərilir.
Birliyin regional fəaliyyəti
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ədəbi fəaliyyəti regionları da əhatə edir. Müxtəlif illərdə Gəncə, Sumqayıt, Qazax, Şəki, Şamaxı, Lənkəran, Naxçıvan və digər bölgələrdə təşkilatın yerli strukturları yaradılıb.
Regional bölmələr yerli müəlliflərin ədəbi prosesdə iştirakına, bölgələrdə yaradıcılıq mühitinin formalaşmasına və ədəbi tədbirlərin keçirilməsinə imkan yaradır. Bu struktur Azərbaycan ədəbi mühitinin yalnız paytaxt ətrafında cəmləşməməsinə xidmət edən vasitələrdən biridir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzvlük
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvləri sırasında müxtəlif ədəbi janrlarda fəaliyyət göstərən müəlliflər yer alır. Üzvlük müəllifin Birliyin təşkilati və ədəbi fəaliyyətində iştirakına imkan yaradır.
Birliyin üzvü olmaqla sadəcə yazıçı və ya şair kimi fəaliyyət göstərmək eyni anlayış deyil. Müəllif Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olmadan da ədəbi fəaliyyətlə məşğul ola bilər. Buna görə bioqrafik məlumatlarda “Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü” ifadəsi konkret təşkilati mənsubiyyəti bildirir və bu məlumat ayrıca təsdiqlənməlidir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin mədəni əhəmiyyəti
1934-cü ildən fəaliyyət göstərən Azərbaycan Yazıçılar Birliyi ölkənin ədəbi tarixinin müxtəlif mərhələlərinin iştirakçısı olub. Təşkilat sovet dövründən müstəqil Azərbaycan dövrünə qədər fərqli ictimai və mədəni şəraitdə fəaliyyətini davam etdirib.
Onun tarixi Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafı, ədəbi nəsillərin dəyişməsi, yeni müəlliflərin meydana çıxması və ölkədə ədəbi mühitin formalaşması ilə paralel şəkildə inkişaf edib. Bu səbəbdən Azərbaycan Yazıçılar Birliyi müasir Azərbaycan ədəbi həyatını və XX əsrdən bu günədək davam edən ədəbi prosesləri araşdırarkən mühüm təşkilatlardan biri kimi nəzərdən keçirilir.
