Azərikimya İstehsalat Birliyi

Azərikimya İstehsalat Birliyi Azərbaycanın neft-kimya sənayesində fəaliyyət göstərən və SOCAR-ın strukturuna daxil olan istehsalat qurumudur. Birliyin əsas istehsal infrastrukturu Sumqayıt şəhərində yerləşir və fəaliyyəti karbohidrogen xammalının emalı, piroliz prosesləri və neft-kimya məhsullarının istehsalı ilə bağlıdır. Azərikimyanın fəaliyyəti Azərbaycan kimya sənayesinin, xüsusilə Sumqayıtda formalaşmış neft-kimya istehsalının inkişafı ilə sıx bağlıdır. SOCAR-ın hazırkı layihə portfelində də “Azərikimya” İB-nin yenidənqurma və modernizasiya layihəsi ayrıca istiqamət kimi göstərilir.

Azərikimya İstehsalat Birliyinin tarixi və SOCAR strukturuna daxil olması
Azərbaycan Prezidentinin 2 aprel 2010-cu il tarixli sərəncamı ilə “Azərikimya” Dövlət Şirkəti Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin — SOCAR-ın tabeliyinə verilib. Bundan sonra müəssisələrdə istehsal proseslərinin optimallaşdırılması, avadanlıqların yenilənməsi, enerji səmərəliliyinin yüksəldilməsi və istehsal sahələrinin modernləşdirilməsi istiqamətində tədbirlər həyata keçirilib. SOCAR-ın hesabatlarında Azərikimya neft-kimya istehsalı ilə məşğul olan əsas struktur bölmələrindən biri kimi göstərilir.

Azərikimya və Sumqayıt neft-kimya sənayesi
Sumqayıt uzun illərdir Azərbaycanın əsas kimya və neft-kimya sənaye mərkəzlərindən biridir. Azərikimyanın istehsal sahələrinin burada yerləşməsi şəhərin sənaye profilinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Müəssisənin fəaliyyəti neft və qaz mənşəli xammalın kimyəvi emalı, müxtəlif aralıq məhsulların alınması və digər kimya istehsalları üçün xammal bazasının yaradılması ilə əlaqədardır. Neft-kimya sənayesi xammalın yüksək əlavə dəyərə malik kimyəvi məhsullara çevrilməsinə imkan verən mühüm sənaye istiqamətlərindən biridir.

Azərikimyanın Etilen-Polietilen zavodu və EP-300 qurğusu
Azərikimya İstehsalat Birliyinin əsas istehsal obyektlərindən biri Etilen-Polietilen zavodudur. Burada yerləşən EP-300 piroliz qurğusu karbohidrogen xammalının yüksək temperaturda parçalanması yolu ilə qiymətli neft-kimya komponentlərinin əldə edilməsində istifadə olunur. SOCAR-ın müxtəlif hesabatlarında və elmi nəşrlərində EP-300 qurğusunda etilen və propilen istehsalı, həmçinin piroliz prosesindən alınan digər məhsullar haqqında məlumat verilir. Etilen və propilen kimya sənayesində polimerlərin və çoxsaylı digər məhsulların istehsalı üçün mühüm ilkin xammal hesab olunur.

Azərikimya İstehsalat Birliyində etilen və propilen istehsalı
Etilen və propilen Azərikimyanın fəaliyyəti ilə əlaqəli əsas neft-kimya məhsulları sırasındadır. Bu olefinlər plastik, polimer və müxtəlif kimyəvi maddələrin istehsal zəncirində geniş istifadə edilən xammallardır. Piroliz zamanı əsas məhsullarla yanaşı, müxtəlif maye və qaz halında əlavə məhsullar da əmələ gəlir. SOCAR-ın elmi nəşrlərində Azərikimyanın EP-300 qurğusunda xammalın emalı, enerji sərfiyyatı, məhsul çıxımı və piroliz prosesinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədqiqatlar dərc olunub.

Azərikimya İstehsalat Birliyinin modernizasiyası
Azərikimyanın inkişafında istehsal qurğularının yenilənməsi və modernizasiyası xüsusi yer tutur. Modernizasiya prosesinin əsas istiqamətləri istehsalın səmərəliliyinin artırılması, köhnə avadanlıqların yenilənməsi, texnoloji proseslərin optimallaşdırılması, enerji və xammal itkilərinin azaldılması, eləcə də ekoloji göstəricilərin yaxşılaşdırılması ilə bağlıdır. SOCAR hazırda da Azərikimya İstehsalat Birliyinin yenidənqurma və modernizasiya layihəsini öz layihə portfelində göstərir.

Azərikimyanın Azərbaycan neft-kimya sənayesində rolu
Azərikimya İstehsalat Birliyi Azərbaycan neft-kimya sənayesinin istehsal zəncirində mühüm mövqeyə malikdir. Müəssisənin fəaliyyəti neft və qaz emalı ilə kimya sənayesi arasında əlaqənin formalaşdırılmasına, kimya müəssisələri üçün xammal istehsalına və ölkənin sənaye potensialının inkişafına xidmət edir. Sumqayıtdakı istehsal infrastrukturu, EP-300 qurğusu, etilen və propilen istehsalı və həyata keçirilən modernizasiya layihələri Azərikimya adını Azərbaycanın neft-kimya sənayesi ilə birbaşa əlaqələndirən əsas istiqamətlərdir.