Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi (BDYPİ)

Yol Hərəkəti Təhlükəsizliyinin Təminatında BDYPİ-nin Strateji Rolu Müasir urbanizasiya dövründə, nəqliyyat vasitələrinin sayının mütəmadi artdığı və yol-nəqliyyat infrastrukturunun sürətlə genişləndiyi şəraitdə hərəkətin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi dövlətin daxili təhlükəsizlik siyasətinin ən mühüm istiqamətlərindən biridir. Azərbaycan Respublikasında yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, küçə-yol şəbəkəsində intizamın qorunması və nəqliyyat vasitələrinin rəsmi qeydiyyatının aparılması prosesini idarə edən mərkəzi struktur Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsidir (BDYPİ). BDYPİ, yol hərəkəti iştirakçılarının (sürücülər, piyadalar, sərnişinlər) həyat və sağlamlığının qorunması missiyasını yerinə yetirən ali icraedici orqandır. İdarənin fəaliyyət prinsipləri, səlahiyyətləri və vəzifə öhdəlikləri "Yol hərəkəti haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu, müvafiq rəsmi əsasnamələr və İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə tənzimlənir. BDYPİ-nin Əsas Vəzifə və Səlahiyyətləri Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin idarəetmə şaquluna ölkə səviyyəsində yol hərəkətinin təşkili ilə bağlı genişmiqyaslı funksiyalar daxildir: Yol Hərəkətinə Nəzarət və İntizamın Qorunması: Yollarda hərəkət qaydalarının pozulmasının qarşısının alınması, sürət hədlərinə riayət olunması və yol-nəqliyyat hadisələrinin (YNH) profilaktikası. Nəqliyyat Vasitələrinin Dövlət Qeydiyyatı: Ölkəyə idxal olunan və ya daxildə rəsmiləşdirilən avtomobillərin qeydiyyata alınması, dövlət qeydiyyat nişanlarının (nömrələrin) və texniki pasportların verilməsi. Sürücülük Hüququnun Verilməsi: Sürücülük vəsiqəsi almaq istəyən şəxslərdən nəzəri və təcrübi imtahanların rəsmi qaydada qəbul edilməsi, müvafiq kateqoriyalar üzrə vəsiqələrin rəsmiləşdirilməsi. Texniki Baxışın Təşkili: Nəqliyyat vasitələrinin sazlığının, ekoloji standartlara (məsələn, dəm qazının miqdarı) uyğunluğunun mütəmadi olaraq yoxlanılması və rəsmi texniki baxış talonlarının tərtibi. Rəqəmsallaşma və "Ağıllı Şəhər" Ekosisteminə İnteqrasiya Son illərdə BDYPİ-nin fəaliyyətində ən böyük keyfiyyət dəyişikliyi innovativ texnologiyaların və rəqəmsal sistemlərin tətbiqi ilə bağlıdır. Ölkənin magistral yollarında və şəhər mərkəzlərində quraşdırılmış mərkəzi foto-video nəzarət sistemləri (radarlar və kameralar) insan amili olmadan qayda pozuntularını qeydə alır. Mərkəzi İnformasiya Sistemi: Qeydə alınan inzibati xətalar anında rəqəmsal sistemə ötürülür və sürücülərin şəxsi kabinetlərinə (və ya SMS vasitəsilə telefonlarına) elektron protokol (E-Protokol) şəklində bəyan edilir. İnteqrasiya: BDYPİ-nin verilənlər bazası "ASAN ödəniş" və digər rəsmi dövlət portalları ilə tam inteqrasiya olunmuşdur ki, bu da cərimələrin şəffaf, operativ və bank növbələri olmadan ödənilməsinə şərait yaradır. Rəsmi Hüquqi Xəbərdarlıq: Yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə tətbiq edilən cərimələr qanunvericiliklə müəyyən edilmiş müddətdə ödənilmədikdə, nəqliyyat vasitəsinin saxlanılması barədə rəsmi elektron qərar (maddə 511-ci elan) qüvvəyə minir və avtomobil duracağa yerləşdirilə bilər. Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi (BDYPİ), ölkənin iqtisadi və sosial həyatının damarları sayılan avtomobil yollarında nizam-intizamın, şəffaflığın və təhlükəsizliyin qorunmasını təmin edən fundamental dövlət institutudur. Cəmiyyətdə yüksək yol hərəkəti mədəniyyətinin formalaşdırılması üçün qurum tərəfindən aparılan maarifləndirmə işləri və rəsmi texniki tənzimləmələr, bütövlükdə dövlətin davamlı iqtisadi inkişafının və vətəndaş rifahının ən mühüm təminatlarından biridir.