Bayraktar

Bayraktar Türkiyənin Baykar şirkəti tərəfindən hazırlanmış pilotsuz uçuş aparatları və pilotsuz döyüş platformaları ailəsinin adıdır. “Bayraktar” adı xüsusilə Bayraktar TB2 pilotsuz uçuş aparatı ilə geniş tanınır, lakin Baykarın məhsul xəttinə Bayraktar AKINCI, Bayraktar TB3 və digər pilotsuz aviasiya sistemləri də daxildir. Bu platformalar kəşfiyyat, müşahidə, hədəf aşkarlanması və müxtəlif hərbi aviasiya tapşırıqları üçün hazırlanır.

Bayraktar nədir?
Bayraktar adı Baykar tərəfindən hazırlanan bir sıra pilotsuz aviasiya platformalarında istifadə olunur. Bu sistemlərin ən məşhurlarından biri Bayraktar TB2-dir.
Bayraktar ailəsinə daxil olan platformalar ölçü, faydalı yük, uçuş müddəti, mühərrik və texnoloji imkanlarına görə bir-birindən fərqlənir.

Baykar
Bayraktar pilotsuz uçuş aparatlarının istehsalçısı Türkiyənin Baykar texnologiya şirkətidir. Şirkət pilotsuz aviasiya, uçuş idarəetmə sistemləri, elektronika və əlaqəli müdafiə texnologiyalarının hazırlanması istiqamətində fəaliyyət göstərir.
Baykarın məhsul portfelində müxtəlif ölçülü və təyinatlı pilotsuz uçuş platformaları mövcuddur.

Bayraktar TB2
Bayraktar TB2 orta hündürlükdə uzunmüddətli uçuş üçün nəzərdə tutulmuş pilotsuz uçuş aparatıdır. Platforma müşahidə, kəşfiyyat və digər hərbi tapşırıqlar üçün istifadə edilə bilər.
Baykarın 2026-cı il texniki məlumatlarına əsasən TB2-nin qanad açıqlığı 12 metr, maksimum uçuş çəkisi təxminən 700 kiloqram, faydalı yük tutumu isə 150 kiloqramdır.

Uçuş müddəti
Bayraktar TB2 uzun müddət havada qala bilməsi ilə seçilən platformadır. Müasir versiyalar üçün istehsalçı 20 saatdan artıq uçuş müddəti göstərir.
TB2 platforması sınaq və əməliyyat uçuşlarında daha uzun havada qalma göstəricilərinə də nail olub.

Avtonom uçuş
Bayraktar TB2 avtomatik taksi, qalxma, uçuş və enmə imkanlarına malikdir.
Platformada çoxqatlı uçuş idarəetmə və sensor sistemlərindən istifadə olunur. Bu yanaşma uçuşun müxtəlif mərhələlərinin avtomatlaşdırılmasına imkan verir.

Müşahidə sistemləri
Bayraktar platformaları elektro-optik və infraqırmızı müşahidə sistemləri ilə təchiz oluna bilər.
Bu sensorlar gündüz və gecə müşahidəsi, ərazinin izlənməsi və kəşfiyyat məlumatlarının toplanması üçün istifadə edilir.

Bayraktar AKINCI
Bayraktar AKINCI TB2-dən daha böyük və ağır pilotsuz döyüş aviasiya platformasıdır. O, iki turbovintli mühərriklə təchiz olunur və daha böyük faydalı yük daşımaq imkanına malikdir.
İstehsalçının məlumatına görə AKINCI-nin qanad açıqlığı 20 metr, maksimum uçuş çəkisi təxminən 6 ton, faydalı yük tutumu isə 1,5 tona qədərdir.

AKINCI-nin uçuş imkanları
Bayraktar AKINCI üçün 40 min fut xidmət tavanı və 24 saatdan artıq havada qalma imkanları göstərilir.
Platformada elektro-optik sistemlər, radar və digər müşahidə və elektron avadanlıqların inteqrasiyası nəzərdə tutulub.

Bayraktar TB3
Bayraktar TB3 qatlanan qanad konstruksiyasına malik pilotsuz aviasiya platformasıdır. O, xüsusilə məhdud ölçülü uçuş meydançalarından və uyğun dəniz platformalarından istifadə konsepsiyası nəzərə alınaraq hazırlanıb.
TB3 TB2 ailəsinin inkişaf etdirilmiş və daha yüksək faydalı yük imkanlarına malik platformalarından biridir.

Bayraktar KIZILELMA
Baykarın pilotsuz aviasiya layihələri arasında reaktiv mühərrikli KIZILELMA pilotsuz döyüş təyyarəsi də yer alır.
KIZILELMA klassik pervaneli Bayraktar PUA-larından fərqli olaraq reaktiv aviasiya platforması kimi hazırlanır və yüksək sürətli pilotsuz döyüş aviasiyası konsepsiyasını təmsil edir.

Kəşfiyyat və müşahidə
Bayraktar sistemlərinin əsas funksiyalarından biri geniş ərazilərin havadan müşahidəsidir.
Pilotsuz platformalarda yerləşdirilən kameralar və sensorlar real vaxt rejimində görüntü və digər məlumatların idarəetmə mərkəzinə ötürülməsinə imkan verir.

Pilotsuz uçuş aparatlarının üstünlükləri
Pilotsuz uçuş aparatlarında təyyarənin daxilində pilot olmadığından insan üçün riskli hesab olunan bəzi tapşırıqlar məsafədən idarə olunan və ya avtomatlaşdırılmış platformalar vasitəsilə həyata keçirilə bilər.
Uzun uçuş müddəti və müxtəlif sensorların inteqrasiyası onları müşahidə və kəşfiyyat üçün əlverişli edir.

Yerüstü idarəetmə sistemi
Bayraktar pilotsuz uçuş aparatları yerüstü idarəetmə stansiyaları ilə birlikdə işləyir. Burada uçuşun izlənməsi, sensor məlumatlarının qəbul edilməsi və sistemlərin idarə olunması həyata keçirilir.
Müasir platformalarda birbaşa radio bağlantısı ilə yanaşı bəzi versiyalarda peyk rabitəsi imkanlarından da istifadə olunur.

Bayraktar TB2 və Azərbaycan
Bayraktar TB2 Azərbaycan ictimaiyyətində xüsusilə 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi dövründə geniş tanınıb. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin TB2 sistemlərindən istifadə etməsi həm yerli, həm də beynəlxalq mediada geniş işıqlandırılıb.
Bu dövrdən sonra “Bayraktar” sözü Azərbaycanda pilotsuz hərbi aviasiya ilə əlaqələndirilən ən tanınmış adlardan birinə çevrilib.

Beynəlxalq istifadə
Bayraktar TB2 və Baykarın digər pilotsuz sistemləri müxtəlif ölkələrə ixrac olunub və bir sıra dövlətlərin silahlı qüvvələrinin inventarına daxil edilib.
Platformaların beynəlxalq yayılması Türkiyənin pilotsuz aviasiya və müdafiə sənayesi məhsullarının ixracında mühüm rol oynayıb.

Müdafiə sərgilərində Bayraktar
Bayraktar platformaları beynəlxalq aviasiya və müdafiə sərgilərində nümayiş etdirilir. Belə tədbirlərdə real pilotsuz uçuş aparatları, modellər, yerüstü idarəetmə sistemləri və əlaqəli texnologiyalar təqdim oluna bilər.
ADEX kimi müdafiə sərgilərində də pilotsuz aviasiya sistemləri və Baykarın məhsulları ziyarətçilərin diqqətini çəkən kateqoriyalar sırasındadır.

Bayraktar və müasir pilotsuz aviasiya
Bayraktar ailəsi son illərdə pilotsuz hərbi aviasiyanın inkişafının tanınmış nümunələrindən birinə çevrilib.
TB2 kimi daha yüngül platformalardan AKINCI və KIZILELMA kimi daha böyük və texnoloji baxımdan mürəkkəb sistemlərə qədər müxtəlif modellərin hazırlanması pilotsuz aviasiya texnologiyalarının genişlənməsini göstərir.