Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası

Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası (ASAPES) Azərbaycanda bədən tərbiyəsi, idman, məşqçilik və idman elmləri sahəsində mütəxəssislərin hazırlanması üzrə ixtisaslaşmış ali təhsil müəssisəsidir. Bakı şəhərində yerləşən akademiya idman təhsili ilə yanaşı elmi-tədqiqat, məşqçilik, fiziki hazırlıq və idman idarəçiliyi istiqamətlərində fəaliyyət göstərir. Təhsil müəssisəsinin tarixi 1930-cu ildən başlayır.

Akademiyanın yaranması və tarixi
Azərbaycanda bədən tərbiyəsi üzrə ixtisaslaşmış ali təhsilin formalaşması XX əsrin birinci yarısına təsadüf edir. 1930-cu ildə Zaqafqaziya Dövlət Cismani Mədəniyyət İnstitutunun Azərbaycan şöbəsinin bazasında Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutu yaradılıb. Sonrakı onilliklər ərzində təhsil müəssisəsi ölkədə idman müəllimlərinin, məşqçilərin və digər idman mütəxəssislərinin hazırlanmasında iştirak edib.

1999-cu ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunun bazasında Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası yaradılıb. Akademiya sonrakı dövrdə təhsil proqramlarının yenilənməsi, idman elminin inkişafı və müasir tədris metodlarının tətbiqi istiqamətində fəaliyyətini davam etdirib.

Bədən tərbiyəsi və idman təhsili
Akademiyada tədris prosesi idmanın nəzəri və praktiki istiqamətlərini birləşdirir. Tələbələr seçdikləri proqramdan asılı olaraq məşqçilik metodikası, fiziki hazırlıq, anatomiya, fiziologiya, biomexanika, idman psixologiyası, idman tibbi, reabilitasiya və idman idarəçiliyi ilə əlaqəli bilik və bacarıqlar əldə edirlər.

İdman təhsilində nəzəri hazırlıqla yanaşı praktiki məşğələlər də mühüm yer tutur. Müxtəlif idman növləri üzrə məşq prosesinin planlaşdırılması, idmançıların fiziki göstəricilərinin qiymətləndirilməsi və performansın inkişaf etdirilməsi gələcək məşqçi və idman mütəxəssislərinin hazırlığının əsas istiqamətlərindəndir.

Məşqçilik və idman mütəxəssislərinin hazırlanması
Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri müxtəlif idman növləri üzrə məşqçilərin hazırlanmasıdır. Məşqçilik fəaliyyəti yalnız idman texnikasının öyrədilməsi ilə məhdudlaşmır. Müasir məşqçi fiziki hazırlıq, məşq yükünün idarə olunması, idmançı sağlamlığı, psixoloji hazırlıq və yarış strategiyası kimi sahələr üzrə də biliklərə malik olmalıdır.

Akademiyanın məzunları məşqçi, bədən tərbiyəsi və idman mütəxəssisi, idman meneceri və digər əlaqəli istiqamətlərdə fəaliyyət göstərə bilirlər. Təhsil və elmi fəaliyyət peşəkar və kütləvi idmanın inkişafı üçün mütəxəssis bazasının formalaşdırılmasına xidmət edir.

İdman elmi və elmi-tədqiqat fəaliyyəti
Akademiyanın fəaliyyətində idman elmi xüsusi yer tutur. İdmançıların fiziki imkanlarının öyrənilməsi, məşq prosesinin elmi əsaslarla qurulması, sağlamlıq göstəricilərinin qiymətləndirilməsi və performansın təhlili müasir idman elminin əsas istiqamətlərindəndir.

Elmi yanaşmalar məşq prosesində fiziki yüklənmənin düzgün planlaşdırılmasına, idmançıların fərdi xüsusiyyətlərinin nəzərə alınmasına və nəticələrin obyektiv göstəricilər əsasında qiymətləndirilməsinə imkan verir. Bu istiqamətdə fiziologiya, biomexanika, psixologiya, tibbi-bioloji elmlər və performans analitikası bir-biri ilə əlaqəli şəkildə istifadə olunur.

Beynəlxalq əməkdaşlıq və müasir idman təhsili
Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası idman və ali təhsil sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına da diqqət yetirir. Xarici universitetlər və idman təşkilatları ilə əməkdaşlıq, beynəlxalq layihələr, seminarlar, konfranslar və mütəxəssis mübadiləsi akademiyanın fəaliyyət istiqamətləri arasındadır.

Beynəlxalq təcrübənin tətbiqi idman təhsilində yeni metodların, elmi yanaşmaların və müasir texnologiyaların mənimsənilməsinə şərait yaradır. Akademiya bununla Azərbaycanda idman sənayesi üçün peşəkar kadrların hazırlanmasında iştirak edir.

Azərbaycan idmanında Akademiyanın yeri
Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası ölkədə idman sahəsi üçün ixtisaslaşmış kadr hazırlayan əsas ali təhsil müəssisələrindən biridir. Akademiyanın fəaliyyəti peşəkar idmanla yanaşı bədən tərbiyəsi, sağlam həyat tərzi, məşqçilik, idman elmi və idarəetmə sahələrini əhatə edir.

Müxtəlif nəsillərdən olan məşqçilər, idman mütəxəssisləri və tanınmış idmançılar bu təhsil müəssisəsində təhsil alıblar. Akademiyanın uzunmüddətli fəaliyyəti Azərbaycanda idman təhsili sisteminin və məşqçilik məktəbinin formalaşması ilə sıx bağlıdır.