Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı (IOM)

Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı (IOM — International Organization for Migration) — 1951-ci ildə təsis edilmiş və miqrasiya sahəsində qlobal miqyasda fəaliyyət göstərən aparıcı hökumətlərarası təşkilatdır. Qərargahı İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşən IOM, 2016-cı ildən etibarən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) ixtisaslaşmış qurumu olaraq fəaliyyətini davam etdirir. Təşkilatın əsas prinsipi miqrasiyanın həm miqrantlar, həm də cəmiyyətlər üçün faydalı olmasıdır. O, miqrasiya proseslərinin nizamlı, humanist və qanuni şəkildə idarə olunmasını təmin etməyə çalışır. IOM-un Əsas Missiyası və Fəaliyyət İstiqamətləri Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı hökumətlərə, dövlət qurumlarına və miqrantlara (o cümlədən qaçqınlar, məcburi köçkünlər və əmək miqrantları) dəstək göstərərək 4 əsas sahədə fokuslanır: Miqrasiya və İnkişaf: Miqrasiyanın iqtisadi və sosial inkişafa müsbət təsirlərini artırmaq, xüsusilə əmək miqrasiyasını nizamlayaraq həm qaynaq, həm də qəbul edən ölkələrin ehtiyaclarını tənzimləmək. Miqrasiyanın İdarə Olunması: Hökumətlərə miqrasiya qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi, sərhədlərin effektiv idarə edilməsi, insan alverinə qarşı mübarizə və qanunsuz miqrasiyanın qarşısının alınması sahəsində texniki yardım göstərmək. Məcburi Miqrasiya və Humanitar Yardım: Təbii fəlakətlər, münaqişələr və humanitar böhranlar zamanı didərgin düşmüş şəxslərə təcili yardım (sığınacaq, qida, tibbi xidmət) təşkil etmək və onların könüllü, təhlükəsiz şəkildə geri qayıtmasına kömək etmək. Miqrantların Hüquqlarının Müdafiəsi: Miqrantların insan hüquqlarının qorunması, onların yerli cəmiyyətlərə inteqrasiyası və miqrantlar barədə neqativ stereotiplərin aradan qaldırılması üçün maarifləndirmə işləri aparmaq. Azərbaycan və Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı (IOM) Azərbaycan Respublikası 2001-ci ildən IOM-un tamhüquqlu üzvüdür. Təşkilatın Azərbaycandakı nümayəndəliyi ölkənin müvafiq dövlət strukturları (xüsusilə Dövlət Miqrasiya Xidməti, Xarici İşlər Nazirliyi və Daxili İşlər Nazirliyi) ilə sıx tərəfdaşlıq edir. Azərbaycanda Həyata Keçirilən Əsas Layihələr: İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə: IOM Azərbaycanda insan alveri qurbanlarının müəyyən edilməsi, onların reabilitasiyası və sığınacaqlarla təmin olunması istiqamətində dövlət orqanlarına və QHT-lərə davamlı dəstək verir. Sərhəd İdarəçiliyinin Gücləndirilməsi: Azərbaycanın sərhəd-keçid məntəqələrində modernləşdirmə proqramları, miqrasiya proseslərinin rəqəmsallaşdırılması və şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlərin təhlükəsizliyinin artırılması üzrə birgə layihələr icra olunub. Kəhrizlərin Bərpası Layihəsi: Regionlarda, xüsusilə quraqlıqdan əziyyət çəkən rayonlarda (məsələn, Naxçıvan, Ağdam və digər ətraf bölgələr) qədim təmiz su mənbələri olan kəhriz sistemlərinin bərpası vasitəsilə yerli icmaların sosial-iqtisadi rifahının yüksəldilməsi və daxili ekoloji miqrasiyanın qarşısının alınması. Münaqişədən Sonrakı Bərpa Proqramları: İşğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində məcburi köçkünlərin dayanıqlı və könüllü şəkildə geri qayıtması (Böyük Qayıdış) prosesində inklüziv infrastrukturun və məşğulluq imkanlarının yaradılması layihələrində iştirak.