Bəzək əşyası

Bəzək əşyası – həm insanın xarici görünüşünü, həm də yaşadığı məkanı estetik baxımdan zənginləşdirən, ona fərdilik və gözəllik qatan aksesuardır. Azərbaycan mədəniyyətində bəzək əşyaları sadəcə dekorasiya deyil, həm də qədim sənətkarlıq ənənələrinin və simvolların daşıyıcısıdır. Bəzək əşyaları təyinatına görə iki böyük qrupa bölünür: şəxsi bəzək əşyaları (zinət əşyaları) və məişət bəzək əşyaları (dekor). 1. Şəxsi Bəzək Əşyaları (Zərgərlik) İnsanların taxdığı bu əşyalar qədim dövrlərdən sosial status və gözəllik rəmzi olmuşdur. Baş bəzəkləri: Tac, silsilə, qaraçöhrə. Boyun bəzəkləri: Boyunbağı, həmayıl, silsiləli çəngəl, muncuqlar. Qulaq bəzəkləri: Sırğalar (piyaləzəng, mütəkkə, ay-ulduz formalı). Əl və bilək bəzəkləri: Üzüklər, bilərziklər. Geyim bəzəkləri: Kəmərlər, düymələr, sancaqlar (broşlar). 2. İnteryer Bəzək Əşyaları (Ev Dekoru) Yaşayış sahəsini gözəlləşdirmək üçün istifadə olunur: Vazalar və fiqurlar: Keramika, şüşə və ya metaldan hazırlanmış bəzəklər. Xalçalar və tikmələr: Divar bəzəyi kimi istifadə olunan sənət əsərləri. Divar boşqabları: Üzəri miniatür və ya həndəsi naxışlarla bəzədilmiş bədii nümunələr. Azərbaycanın Zərgərlik Sənəti və Texnikaları Azərbaycan zərgərləri (zərgərlər) tarix boyu metalı emal etmək üçün mürəkkəb və zərif üsullardan istifadə etmişlər: Şəbəkə: İncə qızıl və ya gümüş tellərin bir-birinə hörülməsi ilə yaradılan "tor" naxışlar. Bu üsulla hazırlanan sırğa və boyunbağılar son dərəcə zərif görünür. Xatəmkarlıq: Metalın üzərində xırda oyuqlar açaraq içinə qiymətli daşlar və ya digər metalların yerləşdirilməsi (mozaika effekti). Döymə və Qaxma: Metal lövhələrin üzərində qabarıq naxışların yaradılması. Minasazlıq: Metalın üzərinin rəngli şüşəvari maddə ilə (mina) örtülməsi. Bakı və Gəncə bu sahədə mərkəz sayılmışdır. Bəzək Əşyalarında İstifadə Olunan Materiallar Metallər: Qızıl, gümüş, bürünc, mis. Qiymətli və yarımqiymətli daşlar: Firuzə (Azərbaycanın ən sevilən daşı), yaqut, zümrüd, brilyant, kəhraba və əqiq. Təbii materiallar: Sədəf, sümük, ağac və müxtəlif muncuqlar. Seçim Edərkən Nəyə Diqqət Etməli? Bəzək əşyası seçərkən onun materialının keyfiyyəti, ustanın əl işi və daşların həqiqiliyi ən vacib amillərdir. Həmçinin, bəzək əşyasının insanın ümumi üslubuna və ya evin daxili dizaynına uyğunluğu estetik bütövlük yaradır. Bəzək əşyaları həm də ən dəyərli hədiyyə növüdür, çünki onlar zaman keçdikcə ailə yadigarına çevrilir və öz dəyərini itirmir.