#bibiheybət
Bibiheybət
Bibiheybət — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin Səbail rayonunda yerləşən, həm dini-mənəvi, həm də sənaye tarixi baxımından müstəsna əhəmiyyətə malik bir ərazidir. Bu məkan dünya miqyasında iki böyük xüsusiyyəti ilə tanınır: qədim Bibiheybət məscidi və dünyanın ilk sənaye üsulu ilə qazılmış neft quyusu.
Bibiheybət Məscidi (Mənəvi Mərkəz)
Bibiheybət məscidi İslam dünyasının mühüm ziyarətgahlarından biri hesab olunur.
Tarixi köklər: Məscid XIII əsrdə Şirvanşah II Fərruxzad tərəfindən inşa edilmişdir. Burada yeddinci şiə imamı Musa əl-Kazımın qızı Həkimə xanımın və onun üç nəvəsinin məzarı yerləşir.
Adın mənası: "Bibiheybət" adı Həkimə xanımın xidmətçisi olmuş Heybət adlı şəxslə bağlıdır. Yerli əhali xanıma hörmət əlaməti olaraq ona "Bibi" (ata bacısı), Heybətə görə isə məkana "Bibiheybət" demişdir.
Dağıdılması və Bərpası: Təəssüf ki, qədim məscid 1936-cı ildə bolşeviklər tərəfindən partladılaraq tamamilə məhv edilmişdi. Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra, 1990-cı illərin sonunda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə məscid qədim cizgiləri qorunmaqla yenidən möhtəşəm şəkildə inşa olundu.
Dünyada İlk Sənaye Neft Quyusu
Bibiheybət həm də qlobal energetika tarixinin yazıldığı yerdir.
1846-cı il: Bakının Bibiheybət qəsəbəsində dünyada ilk dəfə olaraq sənaye üsulu ilə (mexaniki qazma vasitəsilə) neft quyusu qazılmışdır. Bu, ABŞ-ın Pensilvaniya ştatındakı məşhur "Dreyk quyusu"ndan 13 il əvvəl baş vermişdir.
Açıq dənizdə neft: Dünyada dənizdən neftçıxarmanın ilk təcrübələri də məhz Bibiheybət buxtasında həyata keçirilmişdir (torpaqla doldurulmuş sahələr vasitəsilə).
Memarlıq və Yerləşmə
Bibiheybət məscidi Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbinin incilərindən biridir. Məscid üç günbəz və iki minarədən ibarətdir. Daxili tərtibatında qızılı rəngli xəttatlıq nümunələri və zərif kaşı işləmələrindən geniş istifadə olunmuşdur.
Məkan Bakının cənub girişində yerləşdiyi üçün şəhərə gələn hər kəsi ilk olaraq bu möhtəşəm mənzərə qarşılayır. Ərazi həm də Xəzər dənizinə açılan gözəl mənzərəsi və sahil boyu yerləşən balıq restoranları ilə tanınır.
