#bilgəh
Bilgəh
Bilgəh: Abşeronun qədim tarixi və müasir kurort mərkəzi
Bakının və bütövlükdə Abşeron yarımadasının şimal-şərqində, Xəzər dənizinin sahilində yerləşən Bilgəh qəsəbəsi, paytaxtın Sabunçu rayonunun tərkibinə daxil olan ən qədim və füsunkar yaşayış məskənlərindən biridir. Adı qədim qaynaqlarda "Pilgəh" (pilə — ipək növü, gəh — yer, yəni "ipək saxlanılan, istehsal olunan yer") kimi də keçən bu qəsəbə, bu gün həm özünün zəngin tarixi-mədəni irsi, həm də unikal təbii-iqlim şəraiti ilə həm yerli sakinlərin, həm də xarici turistlərin ən çox sevdiyi istirahət zonasıdır.
Coğrafi mövqeyi və şəfalı iqlimi
Bilgəh paytaxtın mərkəzindən təxminən 35-40 km məsafədə yerləşir və müasir magistral yol infrastrukturu sayəsində şəhərdən bura avtomobillə 25-30 dəqiqəyə rahatlıqla çatmaq mümkündür.
Qəsəbəni fərqləndirən ən mühüm cəhət onun mikroiqlimidir. Abşeronun digər cənub kəndləri ilə müqayisədə Bilgəh dəniz səviyyəsindən bir qədər hündür relyefə və birbaşa şimal küləklərinə açıq sahil xəttinə malikdir. Buranın havası quru-subtropik xüsusiyyətlidir və dəniz brizləri (zərif küləkləri) yay aylarının bürkü istisini yumşaldır. Bilgəhin qumlu çimərlikləri və dəniz suyunun tərkibindəki mineral duzlar insan orqanizmi üçün yüksək terapevtik (müalicəvi) əhəmiyyətə malikdir. Təsadüfi deyil ki, hələ sovet dövründən burada ürək-damar və sinir sistemi xəstəliklərinin müalicəsi üçün respublika əhəmiyyətli məşhur Bilgəh Sanatoriyası (Kardioloji Sanatoriya) fəaliyyət göstərir.
Tarixi keçmişi və mədəniyyət abidələri
Bilgəh sadəcə çimərlik zonası deyil, həm də dərin tarixi kökləri olan bir Bakı kəndidir. Ərazidə aparılan arxeoloji qazıntılar bura bəşəriyyətin tunc və dəmir dövrlərindən etibarən məskunlaşdığını sübut edir. Qəsəbədə və onun ətrafında qədim insanların qayalar üzərinə həkk etdiyi təsvirlərə və nekropollara (qəbirlərə) rast gəlinib.
Kəndin memarlıq yaddaşında xüsusi yer tutan tarixi abidələrdən biri XIV-XV əsrlərə aid edilən Şah Abbas məscidi (Cümə məscidi) və ətrafındakı qədim hamamlardır. Həmçinin, Bilgəh özünün qədim qəbiristanlığı və oradakı nəfis daş oymaları, relyefli başdaşıları ilə Azərbaycan xalq sənətkarlığının tətbiqi incilərini bu günə qədər qoruyub saxlayır.
Çimərlik turizmi və müasir infrastrukturu
Müasir dövrdə Bilgəh lüks istirahət mərkəzləri, bağ evləri (villalar) və təmiz dəniz sahili ilə assosiasiya olunur. Qəsəbənin çimərlik zolağı onlarla kilometr uzanır və digər Abşeron çimərliklərinə nisbətən suyunun təmizliyi və qumunun incəliyi ilə seçilir.
Ərazidə dünya standartlarına cavab verən beşulduzlu lüks otel kompleksləri (məsələn, Bilgah Beach Hotel), müasir akvaparklar, dəniz kənarında yerləşən kafelər və restoranlar fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda, Bilgəhin qonşuluğunda yerləşən məşhur "Amburan" istirahət mərkəzi də yay aylarında paytaxtın əyləncə və istirahət nəbzinintutulduğu əsas məkanlardan biridir.
Bağçılıq ənənəsi: Bilgəh həmçinin özünün əncir, üzüm (xüsusilə şanı növü) və zəfəran bağları ilə məşhurdur. Abşeronun qızmar günəşi altında yetişən Bilgəh ənciri özünəməxsus dadı və şirinliyi ilə tanınır.
Bilgəh qəsəbəsi — keçmişin daş yaddaşı ilə müasir turizmin və memarlığın harmoniyada qovuşduğu unikal bir məkandır. Şəfalı havası, təmiz çimərlikləri, qədim məscidləri və müasir lüks kottecləri ilə bura, Bakının xəzərsahili ekosistemində və kurort xəritəsində hər zaman öz eksklüziv statusunu qoruyub saxlayan əsl təbiət mirvarisidir.
