#bmt ümumdünya turizm təşkilatı (un tourism)
BMT Ümumdünya Turizm Təşkilatı (UN Tourism)
BMT Ümumdünya Turizm Təşkilatı (UN Tourism): Qlobal turizm sənayesinin mərkəzi idarəetmə və inkişaf platformasıQlobal iqtisadiyyatın ən dinamik və ən böyük iş yerləri yaradan sektorlarından biri olan turizm, ölkələrin qeyri-neft sənayesinin, mədəni irsinin və beynəlxalq lifestyle imicinin formalaşmasında strateji rol oynayır. Dünya miqyasında turizm siyasətinin əlaqələndirilməsi, dayanıqlı və hamı üçün əlçatan səyahət modellərinin qurulması, eləcə də sektorun iqtisadi artım drayverinə çevrilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərən ali rəsmi qurum BMT-nin Ümumdünya Turizm Təşkilatıdır (UN Tourism).Mənzil-qərargahı Madrid şəhərində (İspaniya) yerləşən və rəsmi olaraq 160-dan çox üzv dövləti, həmçinin yüzlərlə özəl sektor tərəfdaşını (Affiliate Members) birləşdirən təşkilat, 2024-cü ildən etibarən qlobal brendinqini yeniləyərək rəsmən "UN Tourism" adlanmağa başlamışdır. Qurumun əsas missiyası — BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə (SDGs) uyğun olaraq iqtisadi artımı təmin edən, ekoloji tarazlığı qoruyan və inklüziv turizm ekosistemini inkişaf etdirməkdir.UN Tourism təşkilatının əsas strateji fəaliyyət istiqamətləriTəşkilat qlobal səyahət bazarının həm rəsmi hüquqi çərçivələrini tənzimləyir, həm də müasir lifestyle və texnoloji trendlərin sənayeyə inteqrasiyasına rəhbərlik edir:Dayanıqlılıq və İqlim Fəaliyyəti (Sustainability): Turizm sektorunun karbon izinin azaldılması və sənayenin ekoloji böhranlara qarşı davamlılığının artırılması. Bu çərçivədə, 2030-cu ilə qədər emissiyaları yarıbayarı azaltmağı hədəfləyən məşhur Qlazqo Bəyannaməsinin (Glasgow Declaration) rəsmi icrası.Rəqəmsal Transformasiya və İnnovasiya: Turizm sənayesində Smart Tourism (Ağıllı turizm) tətbiqlərinin, süni intellekt əsaslı lifestyle xidmətlərinin, rəqəmsal viza idarəçiliyinin və fintex həllərinin stimullaşdırılması.İnvestisiyalar və İş Yerlərinin Yaradılması: İnkişaf etməkdə olan ölkələrin turizm infrastrukturuna yaşıl xarici investisiyaların cəlb edilməsi, rəsmi təhsil proqramları və təlimlər vasitəsilə sektorda peşəkar kadr hazırlığının (know-how) gücləndirilməsi.Qlobal turizm standartlarının və siyasətinin rəsmi icra zənciriUN Tourism tərəfindən qəbul edilən qərarlar, qlobal turizm barometrləri və hesabatları dünya ölkələrinin turizm nazirlikləri tərəfindən əsas yol xəritəsi kimi rəhbər tutulur:1.Qlobal Turizm Barometrinin və Trendlərin Təhlili:Data və analiz.Dünya miqyasında turist axınları, iqtisadi gəlirlər və səyyah profilləri rəqəmsal indikatorlar vasitəsilə toplanır. Sektorun rəsmi statistik bazası (Tourism Satellite Account) formalaşdırılır.2.Beynəlxalq Standartların və Etika Məcəlləsinin Tərtibi:Qlobal tənzimləmə.Turizmdə Qlobal Etika Məcəlləsi (Global Code of Ethics for Tourism) və istehlakçıların (turistlərin) beynəlxalq hüquqlarının müdafiəsi üçün rəsmi konvensiyalar hazırlanır və təsdiq edilir.3.Üzv Dövlətlərdə İcra və Texniki Dəstək Proqramları:Yerli tətbiq.Hazırlanmış strategiyalar və yaşıl metodologiyalar (məsələn, "Ən Yaxşı Turizm Kəndləri" — Best Tourism Villages təşəbbüsü) regional səviyyədə milli turizm agentlikləri ilə birgə tətbiq olunur.Rəsmi Göstərici: UN Tourism-in rəsmi statistikasına görə, turizm qlobal ÜDM-in (Ümumi Daxili Məhsul) əhəmiyyətli bir hissəsini təşkil edir və inkişaf etməkdə olan bir çox ada və regional dövlətlər üçün yeganə xarici valyuta və məşğulluq mənbəyidir.Azərbaycanın UN Tourism ilə institusional tərəfdaşlığı və regional əhəmiyyətiAzərbaycan Respublikası UN Tourism təşkilatının çox aktiv və rəsmi tərəfdaşlarından biridir. Dövlət Turizm Agentliyi təşkilatın qlobal layihələrini milli səviyyədə uğurla tətbiq edir. Azərbaycanın unikal regional turizm destinasiyaları (məsələn, Xınalıq kəndi) təşkilatın "Best Tourism Villages" (Ən Yaxşı Turizm Kəndləri) rəsmi siyahılarına və şəbəkəsinə inteqrasiya olunmuşdur.Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə (Qarabağ və Şərqi Zəngəzur) həyata keçirilən "Yaşıl Enerji" və "Ağıllı şəhər/kənd" infrastrukturlarının qurulması, habelə beynəlxalq ekoturizm marşrutlarının yaradılması birbaşa UN Tourism-in dayanıqlı inkişaf prinsipləri ilə tam uzlaşır. Azərbaycanın qlobal səviyyədə keçirdiyi meqa-tədbirlər (məsələn, COP iqlim konfransları çərçivəsində turizmdə iqlim fəaliyyəti mövzusunda təşkil edilən rəsmi yüksək səviyyəli rəsmi görüşlər) ölkəmizin bu beynəlxalq təşkilat platformasındakı strateji və idarəedici mövqeyini daha da gücləndirir.
