boya paleti

Boya paleti: Rənglərin görüşdüyü və sehrin başladığı yer Təsviri incəsənətdə rəssamın emalatxanasını və ya iş masasını təsəvvür edərkən ilk ağıla gələn vizual simvollardan biri boya paletidir. Palet – rəssamın boyaları üzərinə sıxdığı, yeni çalarlar əldə etmək üçün rəngləri bir-birinə qarışdırdığı bədii səthdir. İlk baxışdan sadə bir lövhə kimi görünsə də, istifadə olunan boyanın növünə görə düzgün palet seçimi rəsmin keyfiyyətinə və iş prosesinin rahatlığına birbaşa təsir edir. Boya növlərinə görə palet seçimi Hər bir boyanın özünəməxsus kimyəvi tərkibi, quruma sürəti və axıcılığı var. Buna görə də rəsmi bədii metodologiyada fərqli palet materiallarından istifadə olunur:Taxta paletlər (Klassik): Əsasən yağlı boya rəngkarlığında istifadə olunur. Yağlı boyanın tərkibindəki yağı qismən hopduraraq boyanın kətan üzərində daha yaxşı oturmasına kömək edir. Akril və ya sulu boya üçün əlverişli deyil, çünki suyu tez çəkir və boya taxtaya yapışır. Plastik paletlər (Gözcüklü): Sulu boya (akvarel) və quaj üçün idealdır. Xüsusi dərin gözcükləri (çuxurları) sayəsində su ilə seyrəldilmiş axıcı boyaların bir-birinə qarışmasının qarşısını alır. Şüşə və Plexiglass paletlər: Müasir rəssamların, xüsusən də akril boya ilə işləyənlərin sevimlisidir. Tamamilə hamar səthi rəngləri tam dəqiqliyi ilə görməyə imkan verir və qurumuş akril boyanı ülgüclə asanlıqla qoparıb təmizləmək mümkündür. Kağız paletlər (Birdəfəlik): Bloknot şəklində olan bu paletlərin vərəqləri xüsusi mumlu qatla örtülür. İş bitdikdən sonra vərəq qopardılıb atılır, bu da təmizlik üçün vaxta qənaət edir. Palet üzərində rənglərin rəsmi düzülüş nizamı Peşəkar rəssamlıqda boyaları paletə təsadüfi şəkildə sıxmaq işi çətinləşdirir. Zamanla formalaşan rəsmi və akademik erqonomika qaydalarına görə rənglərin düzülüşü belə olmalıdır: Kənar xətt boyu düzülüş: Paletin mərkəzi hissəsi rəngləri qarışdırmaq üçün tamamilə boş saxlanılır, boyalar isə yalnız kənar hissələrə sıxılır. Spektral ardıcıllıq (Göy qurşağı prinsipi): Boyalar açıq tondan tünd tona doğru (məsələn: Ağ, Sarı, Narıncı, Qırmızı, Yaşıl, Mavi, Qəhvəyi, Qara) düzülür. Bu, rəssamın gözünün və əlinin palet üzərində avtomatik istiqamətlənməsini təmin edir. İsti və soyuq rənglərin ayrılması: Çox vaxt paletin bir tərəfinə isti tonlar (sarı, qırmızı), digər tərəfinə isə soyuq tonlar (mavi, yaşıl) yerləşdirilir ki, qarışdırma zamanı rənglər çirklənməsin (palçıq effekti verməsin).