Braşpil qurğusu

Braşpil qurğusu gəmidə lövbərin qaldırılması və endirilməsi, lövbər zəncirinin çəkilməsi və saxlanılması üçün istifadə olunan göyərtə mexanizmidir. Dənizçilikdə braşpil gəminin lövbərləmə sisteminin əsas elementlərindən biri hesab olunur. Qurğu adətən gəminin burun hissəsində yerləşir və lövbər zəncirinin idarə olunmasını mexaniki, elektrik və ya hidravlik ötürücü vasitəsilə həyata keçirir.

Braşpilin əsas funksiyası
Braşpilin əsas vəzifəsi lövbər zəncirini idarə etməkdir. Gəmi lövbər salarkən zəncir nəzarətli şəkildə buraxılır, lövbər qaldırılarkən isə zəncir braşpil vasitəsilə yenidən göyərtəyə çəkilir. Sistem zəncirə düşən yükü qəbul edir və gəminin təhlükəsiz lövbərlənməsinə kömək edir.

Braşpilin əsas hissələri
Braşpil qurğusuna adətən zəncir barabanı, qaraul və ya gypsy wheel, əyləc mexanizmi, mufta, reduktor və ötürücü mühərrik daxildir. Gypsy wheel lövbər zəncirinin halqaları ilə uyğunlaşaraq zəncirin sürüşmədən hərəkət etməsini təmin edir. Əyləc sistemi isə zəncirin idarəsiz açılmasının qarşısını almaq və yükü nəzarətdə saxlamaq üçün istifadə olunur.

Elektrik və hidravlik braşpil sistemləri
Müasir gəmilərdə braşpil qurğuları əsasən elektrik və ya hidravlik ötürücü ilə işləyir. Elektrik braşpillərində mühərrik reduktor vasitəsilə barabanı fırladır. Hidravlik sistemlərdə isə təzyiqli yağ enerjisi mexaniki hərəkətə çevrilir. Böyük gəmilərdə yüksək dartı qüvvəsi tələb olunduğuna görə güclü hidravlik sistemlərdən geniş istifadə olunur.

Lövbərləmə əməliyyatında braşpilin rolu
Lövbərləmə zamanı gəmi müəyyən mövqedə saxlanılır və lövbər zənciri braşpil vasitəsilə idarə olunur. Zəncirin uzunluğu, gərginliyi və buraxılma sürəti gəminin təhlükəsiz dayanmasına təsir edir. Braşpil bu prosesdə lövbər zəncirinin nəzarətli hərəkətini və lazım olduqda sürətli yığılmasını təmin edir.

Braşpil və şpil arasındakı fərq
Braşpil və şpil oxşar funksiyalar yerinə yetirsə də, konstruksiyaları fərqlidir. Braşpil adətən üfüqi oxlu mexanizmdir və əsasən lövbər zəncirinin idarə olunmasında istifadə edilir. Şpil isə şaquli oxlu olur və daha çox kanatların dartılması, yedəkləmə və gəminin bağlanması əməliyyatlarında tətbiq edilir.

Braşpil və şvartov əməliyyatları
Bəzi braşpil qurğuları lövbər zənciri ilə yanaşı şvartov kanatlarının idarə olunması üçün də istifadə edilə bilər. Bu məqsədlə qurğunun yan hissələrində əlavə baraban və ya warping head yerləşdirilir. Gəminin limanda bağlanması zamanı kanatlar bu barabanlara keçirilərək dartılır və lazımi gərginlik yaradılır.

Braşpilin təhlükəsiz istifadəsi
Braşpil işləyərkən zəncir, kanat və hərəkətli hissələrin yaxınlığında olmaq ciddi təhlükə yarada bilər. Əməliyyat zamanı işçilər təhlükəli zonalardan uzaq dayanmalı, əl və ayaqlarını zəncir yolundan kənarda saxlamalı və yalnız təyin edilmiş mövqelərdə işləməlidirlər. Əyləc, mufta, mühərrik və fövqəladə dayandırma sistemlərinin saz vəziyyətdə olması vacibdir.

Texniki baxış və qulluq
Braşpil qurğusunun etibarlı işləməsi üçün müntəzəm texniki xidmət tələb olunur. Reduktor yağı, əyləc mexanizmi, zəncir barabanı, podşipniklər, hidravlik sistem və elektrik komponentləri müəyyən dövrlərdə yoxlanılır. Aşınmış və ya korroziyaya uğramış hissələrin vaxtında dəyişdirilməsi lövbərləmə əməliyyatlarının təhlükəsizliyini artırır.