Canavar

Canavarlar (xüsusən Boz canavar - Canis lupus) Şimal yarımkürəsinin müxtəlif iqlim zonalarında — tundradan səhralara qədər geniş bir ərazidə yaşayırlar. Onlar fərdi güclərindən daha çox, kollektiv zəkaları və strateji ovçuluq qabiliyyətləri ilə sağ qalmağı bacarırlar. Sürü iyerarxiyası və sosial həyat Canavarların ən diqqətçəkən xüsusiyyəti onların mükəmməl təşkilatlanmış sürü həyatıdır. Sürü adətən 5-12 fərddən ibarət olur və ciddi bir iyerarxiyaya tabedir: Alfa cütlük: Sürüyə ən güclü və təcrübəli erkək və dişi canavar rəhbərlik edir. Qərarları onlar verir və nəsli artırmaq hüququ əsasən onlara məxsusdur. Ünsiyyət: Canavarlar bir-biri ilə bədən dili, qoxu və məşhur ulamaları vasitəsilə əlaqə saxlayırlar. Ulamalar həm ərazini qorumaq, həm də sürünü bir yerə toplamaq üçün istifadə olunur. Fiziki üstünlüklər və ovçuluq Canavarın anatomiyası uzun məsafələri yorulmadan qət etmək və iri şikarları ram etmək üçün uyğunlaşıb: Dözümlülük: Canavarlar qidalanmaq üçün bir gecədə 50-60 km məsafə qət edə bilərlər. Çənə gücü: Bir canavarın çənəsi sümükləri parçalayacaq qədər güclüdür (təxminən 100-150 kq/sm² təzyiq). Strateji ov: Onlar maral, qaban və ceyran kimi iri heyvanları ovlayarkən qurbanı yorana qədər izləyir və qrup şəklində mühasirəyə alırlar. Azərbaycanda canavar Azərbaycanın demək olar ki, bütün bölgələrində canavarlara rast gəlinir. Onlar ekosistemin "sanitarları" hesab olunur. Canavarlar təbiətdə xəstə, yaşlı və zəif heyvanları ovlayaraq populyasiyaların sağlam qalmasına və yoluxucu xəstəliklərin yayılmamasına kömək edirlər. Dağlıq və meşəlik ərazilərimizdə onların sayı ekoloji tarazlığa uyğun səviyyədədir. Folklor və simvolizm Azərbaycan və digər türk xalqlarının mədəniyyətində canavar (və ya böri) müqəddəs bir heyvan kimi qəbul edilib. O, məğlubedilməzlik, azadlıq və ailəyə sadiqlik rəmzidir. Nağıllarda həm qəddar, həm də müdrik yol göstərən obrazında çıxış edir. Niyə onları qorumalıyıq? Canavarların yox olması ekosistemdə zəncirvari fəlakətlərə səbəb ola bilər. Məsələn, canavarlar olmayanda ot yeyən heyvanların sayı nəzarətsiz artır ki, bu da bitki örtüyünün və meşələrin məhv olmasına gətirib çıxarır. Canavarlar təbiətin vəhşi gözəlliyini və nizamını təmsil edən ən mükəmməl canlılardandır.