#çələng
Çələng
Çələng — gül-çiçəkdən, yaşıl budaqlardan və ya digər bəzək materiallarından (məsələn, kağız, parça, lələk) dairəvi formada hörülmüş simvolik bəzək əşyasıdır. Tarix boyu çələnglər həm qələbə və sevinc, həm də kədər və ehtiram rəmzi kimi istifadə olunmuşdur.
Çələnglərin Əsas Növləri
Təyinatına görə çələngləri bir neçə əsas qrupa bölmək olar:
1. Dekorativ və Bayram Çələngləri
Bu növ çələnglər şadlıq və bayram əhval-ruhiyyəsi yaratmaq üçün istifadə olunur.
Baş çələngləri: Xüsusilə bahar bayramlarında (məsələn, Novruzda), toy mərasimlərində gəlinlər və ya gənc qızlar tərəfindən saça taxılan təbii və ya süni güllərdən ibarət çəmbər.
Qapı çələngləri: Bayram günlərində (Yeni il, Pasxa və s.) evlərin qapısından asılan bəzək əşyaları.
2. Xatirə və Matəm Çələngləri
Vəfat etmiş şəxslərin xatirəsini yad etmək və dəfn mərasimlərində ehtiram göstərmək üçün istifadə olunur.
Dəfn çələngləri: Adətən iri ölçülü olur, metal karkas üzərinə düzülmüş təbii və ya plastik güllərdən hazırlanır. Üzərində xüsusi lentlərlə kimin tərəfindən göndərildiyi yazılır.
3. Simvolik və Qələbə Çələngləri
Tarixən qəhrəmanlıq və uğur rəmzi hesab olunub.
Dəfnə çələngi: Qədim Yunanıstan və Romada qalib gəlmiş sərkərdələrə, olimpiya çempionlarına və şairlərə verilirdi. Bu, şöhrətin simvolu idi.
Çələngin Simvolik Mənası
Çələngin dairəvi olması təsadüfi deyil. Bu forma bir neçə mənanı ifadə edir:
Sonsuzluq: Dairənin başlanğıcı və sonu olmadığı üçün əbədiyyəti və həyatın dövranını təmsil edir.
Birlik: Müxtəlif güllərin bir yerə toplanması həmrəyliyi və birliyi simvolizə edir.
Ehtiram: Rəsmi protokollarda dövlət xadimlərinin abidələrin önünə çələng qoyması dövlət səviyyəsində göstərilən ali hörmətin göstəricisidir.
Çələng Necə Hazırlanır?
Peşəkar və ya həvəskar şəkildə çələng hazırlamaq üçün müəyyən mərhələlər izlənilir:
Əsas (Karkas): İlk növbədə dairəvi forma yaradılır. Bunun üçün metal məftil, elastik ağac budaqları (məsələn, söyüd), penoplast və ya saman istifadə oluna bilər.
Yaşıllıq bazası: Karkasın üzəri küknar budaqları, yarpaqlar və ya yaşıl lentlərlə örtülür.
Güllərin düzülüşü: Əsas mövzuya uyğun olaraq güllər bərkidilir. Matəm çələnglərində adətən qərənfil və qızılgülə, şadlıq çələnglərində isə çobanyastığı, zanbaq və rəngarəng tarla çiçəklərinə üstünlük verilir.
Dekorativ detallar: Lentlər, muncuqlar, parıltılar və ya süni meyvələrlə son toxunuşlar edilir.
Müasir Trend: Eko-Çələnglər
Son illərdə plastik tullantıları azaltmaq məqsədilə təbii, qurudulmuş bitkilərdən hazırlanan və təbiətdə asanlıqla parçalanan eko-çələnglər daha populyarlaşır. Bu çələnglər həm estetik görünür, həm də ətraf mühitə zərər vermir.