Cəmşid Naxçıvanskinin büstü

Cəmşid Naxçıvanskinin büstü — görkəmli hərbi xadim, Azərbaycanın ilk generallarından biri və peşəkar hərbi təhsil sisteminin qurucusu Cəmşid xan Naxçıvanskinin xatirəsini əbədiləşdirən mühüm sənət nümunəsidir. . Məkan və Əhəmiyyəti Cəmşid Naxçıvanskinin büstü əsasən Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin (xalq arasında "Naxçıvanski məktəbi") ərazisində və ya girişində yerləşir. Rəmzi məna: Bu büst liseyə daxil olan hər bir kursant üçün hərbi şərəf, vətənə sədaqət və peşəkar zabitlik nümunəsi kimi çıxış edir. Anım mərasimləri: Hərbi bayramlarda, məzun günlərində və generalın doğum günlərində büstün önünə çələnglər qoyulur və rəsmi keçidlər təşkil edilir. 2. Bədii Tərtibatı Büst heykəltəraşlıq baxımından generalın daxili iradəsini və hərbi əzəmətini əks etdirir: Obraz: General Naxçıvanski adətən hərbi geyimdə (uniformada), üzündə ciddi və qətiyyətli ifadə ilə təsvir olunur. Material: Büst adətən bürüncdən (tunc) tökülür və ya möhkəm qranit postament üzərində yerləşdirilir. Postament: Daş postamentin üzərində generalın adı, soyadı və yaşadığı illər (1895–1938) həkk olunur. 3. Tarixi Kontekst Cəmşid Naxçıvanski Naxçıvan xanları nəslindən idi və çar ordusunda, daha sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusunda və sovet dövründə yüksək hərbi vəzifələr tutmuşdur. Onun xatirəsinin bu cür büst və abidələrlə əbədiləşdirilməsi: 1930-cu illərdə repressiyaya məruz qalmış generalın bəraət almasından sonra sürətlənmişdir. Heydər Əliyevin hakimiyyəti dövründə hərbi liseyə onun adının verilməsi ilə abidənin əhəmiyyəti daha da artmışdır. 4. Digər Məkanlar Generalın xatirəsinə ucaldılan büstlərə yalnız Bakıda deyil, həm də onun köklərinin bağlı olduğu Naxçıvan Muxtar Respublikasında da rast gəlinir. Orada fəaliyyət göstərən Cəmşid Naxçıvanskinin ev-muzeyində və şəhərin müvafiq meydanlarında da onun portret-büstləri qorunur.