Cessna 172 Skyhawk

Cessna 172 Skyhawk ABŞ istehsalı olan yüngül, birmühərrikli, yüksək qanadlı təyyarədir və mülki aviasiyada, xüsusilə pilot hazırlığında geniş istifadə olunur. Cessna markasının ən tanınmış modellərindən biri olan bu təyyarə sadə idarəetməsi, sabit uçuş xüsusiyyətləri və praktik konstruksiyası ilə seçilir. Dörd nəfərlik kabinəyə malik Cessna 172 müxtəlif dövrlərdə uçuş məktəbləri, fərdi pilotlar və aviasiya təşkilatları tərəfindən istismar edilib. İstehsalçı Textron Aviation Skyhawk-ı dünyada ən çox istehsal edilmiş birmühərrikli təyyarə kimi təqdim edir.

Cessna 172 Skyhawk modelinin yaranma tarixi
Cessna 172 ailəsinin ilk uçuşu 12 iyun 1955-ci ildə baş tutub. Model sonrakı onilliklər ərzində davamlı şəkildə təkmilləşdirilib və aviasiya tarixinin ən uzunömürlü yüngül təyyarə proqramlarından birinə çevrilib. Müxtəlif nəsillərdə mühərrik, avionika, kokpit cihazları, interyer və təhlükəsizlik sistemləri yenilənib, lakin yüksək qanadlı klassik konstruksiya və ümumi aerodinamik quruluş qorunub saxlanılıb. İstehsalçının məlumatlarında Skyhawk ailəsinin on minlərlə nüsxəsinin istehsal edildiyi göstərilir.

Yüksək qanadlı konstruksiya və kabin quruluşu
Cessna 172 Skyhawk-ın ən xarakterik xüsusiyyətlərindən biri qanadların gövdənin yuxarı hissəsində yerləşməsidir. Yüksək qanadlı sxem pilot və sərnişinlər üçün aşağı istiqamətdə geniş görünüş yaradır, eyni zamanda təyyarəyə minib-düşməyi və kabinəyə girişi rahatlaşdırır. Təyyarədə iki ön və iki arxa oturacaq olmaqla maksimum dörd nəfər yerləşə bilir. Müasir Skyhawk-ın uzunluğu təxminən 8,3 metr, qanad açıqlığı 11 metr, hündürlüyü isə 2,7 metrdir.

Cessna 172-nin mühərriki və uçuş göstəriciləri
Hazırkı istehsal versiyasında Cessna Skyhawk Lycoming IO-360-L2A porşenli mühərriklə təchiz olunur. Mühərrikin gücü 180 at qüvvəsidir və təyyarədə iki pərli, sabit addımlı McCauley propelleri istifadə edilir. İstehsalçının texniki göstəricilərinə əsasən, maksimal kruiz sürəti 124 KTAS, yəni təxminən 230 km/saat, maksimal uçuş məsafəsi isə müəyyən standart şəraitdə 640 dəniz mili və ya təxminən 1 185 kilometr təşkil edir. Maksimal qalxma çəkisi 2 550 funt, yəni təxminən 1 157 kiloqramdır.

Pilot hazırlığında Cessna 172 Skyhawk
Cessna 172 aviasiya məktəblərində ilkin və sonrakı pilot hazırlığı üçün ən geniş istifadə olunan təyyarə modellərindən biridir. Onun proqnozlaşdırıla bilən uçuş davranışı, aşağı sürətlərdə idarəolunması və kokpitdən yaxşı görünüşü tələbə pilotların əsas uçuş bacarıqlarını öyrənməsi üçün əlverişli şərait yaradır. Təyyarədə qalxma, eniş, dövrə uçuşu, naviqasiya, cihazlarla uçuş və fövqəladə prosedurlar kimi müxtəlif tapşırıqlar məşq edilə bilər. Bu xüsusiyyətlər Skyhawk modelinin uzun illər ərzində uçuş məktəblərinin əsas təlim təyyarələrindən biri olaraq qalmasına səbəb olub.

Garmin G1000 NXi avionika sistemi
Müasir Cessna Skyhawk versiyaları rəqəmsal Garmin G1000 NXi avionika kompleksi ilə təchiz edilir. Sistem ənənəvi analoq cihazların bir çox funksiyasını böyük rəngli ekranlarda birləşdirərək pilotun uçuş, mühərrik və naviqasiya məlumatlarını vahid kokpit sistemindən izləməsinə imkan verir. Müasir konfiqurasiyada Garmin GI 275 elektron ehtiyat uçuş cihazı da istifadə olunur. Bu avadanlıq tələbə pilotların müasir “glass cockpit” sistemləri ilə işləmək bacarığının formalaşdırılmasına imkan verir.

Cessna 172-nin mülki aviasiyada istifadəsi
Skyhawk yalnız ilkin pilot hazırlığı ilə məhdudlaşmır. Təyyarə fərdi uçuşlar, təlim marşrutları, qısa məsafəli səfərlər və ümumi aviasiyanın müxtəlif məqsədləri üçün istifadə olunur. Nisbətən kompakt ölçüləri və geniş yayılması Cessna 172-ni dünyanın bir çox hava limanında və aeroklubunda tanınan təyyarələrdən birinə çevirib. Modelin uzun istehsal tarixi səbəbindən klassik analoq cihazlarla təchiz edilmiş köhnə Cessna 172-lərlə yanaşı, tam rəqəmsal avionikaya malik yeni Skyhawk versiyalarına da rast gəlinir.

Cessna 172 və Skyhawk adları
“Cessna 172” model ailəsinin əsas indeksidir, “Skyhawk” isə bu ailə ilə əlaqəli kommersiya adıdır. Buna görə aviasiya mənbələrində “Cessna 172”, “Cessna 172 Skyhawk” və sadəcə “Cessna Skyhawk” adlarına rast gəlinir. Müxtəlif istehsal illərində Cessna 172-nin ayrı-ayrı modifikasiyaları yaradılıb və onların texniki göstəriciləri mühərrik, avadanlıq və istehsal dövründən asılı olaraq fərqlənə bilər.