#cib saatı
Cib saatı
Cib saatı — qol saatlarının populyarlaşmasından əvvəl, təxminən XVI əsrdən XX əsrin əvvəllərinə qədər kişilərin əsas aksesuarı və zamanı ölçmək üçün istifadə etdikləri əsas vasitə olmuşdur. Bu saatlar adətən zəncirlə geyimə bərkidilir və xüsusi saat cibində daşınırdı.
1. Tarixi İnkişafı
Cib saatlarının tarixi XVI əsrdə Almaniyanın Nürnberq şəhərində Peter Henleynin ilk "daşınan" saatları icad etməsi ilə başlayır.
Nürnberq Yumurtası: İlk cib saatları yumurta formasında idi və çox ağır olduğu üçün boyundan asılırdı.
XVII Əsr: Saatlar daha kiçildi və yelek ciblərində daşınmağa başlandı. İngiltərə kralı II Çarlzın yelek dəbinə gətirməsi ilə cib saatları aristokratiyanın simvoluna çevrildi.
Dəmiryolu və Dəqiqlik: XIX əsrdə dəmiryollarının inkişafı ilə qatarların toqquşmaması üçün yüksək dəqiqlikli cib saatlarına ehtiyac yarandı.
2. Cib Saatlarının Növləri
Dizaynına və qorunma dərəcəsinə görə bir neçə növü var:
Açıq Üzlü (Open-face): Bu saatların qapağı olmur, siferblat (rəqəmlər olan hissə) birbaşa şüşə ilə qorunur. Dəmiryolu işçiləri üçün vaxtı tez görmək məqsədilə bu növ daha rahat idi.
Ovçu Saatı (Hunter-case): Siferblatı qoruyan metal bir qapağı olur. Qapaq kiçik bir düymə vasitəsilə açılır. Bu ad ovçuların saatı sarsıntılardan qoruması ehtiyacından yaranıb.
Yarım-ovçu (Half-hunter): Qapağın mərkəzində kiçik bir pəncərə olur ki, vaxtı görmək üçün qapağı tam açmağa ehtiyac qalmır.
3. Quruluşu və Mexanizmi
Klassik cib saatları tamamilə mexanikidir:
Siferblat: Rəqəmlərin və əqrəblərin olduğu üz. Antik saatlarda adətən emal və ya farfordan hazırlanırdı.
Təpə (Crown): Saatın həm qurulması, həm də vaxtın tənzimlənməsi üçün istifadə olunan düymə.
Zəncir (Albert chain): Saatın cibdən düşməməsi və geyimə bərkidilməsi üçün istifadə olunan metal zəncir.
Mexanizm: Saatın içindəki dişli çarxlar, yaylar və balans təkəri. Köhnə saatlar xüsusi açarla, müasirləri isə təpə düyməsi ilə qurulur.
4. Cib Saatı Necə Daşınır?
Cib saatının daşınması xüsusi bir etiket tələb edir:
Yelek (Jilet): Ən klassik üsuldur. Saat yelekin sağ və ya sol cibinə qoyulur, zənciri isə düymə dəliyinə bərkidilir.
Şalvar: Cins və ya kostyum şalvarlarının sağ tərəfindəki kiçik "saat cibi" (watch pocket) məhz bu məqsəd üçün nəzərdə tutulub.
Zəncir aksesuarları: Zəncirin sonuna bəzən ailə möhürü, medal və ya kiçik bir fərqləndirmə nişanı taxılırdı.
5. Müasir Dövrdə Cib Saatları
Bu gün cib saatları gündəlik istifadədən çıxsa da, aşağıdakı hallarda əhəmiyyətini qoruyur:
Kolleksiyaçılıq: Antikvar dükanlarında və hərraclarda nadir mexanizmli saatlar minlərlə dollar dəyərində olur.
İmic və Stil: Klassik dandi və ya retro stilini sevənlər üçün imic tamamlayıcı bir detaldır.
Yubiley Hədiyyələri: Şirkətlər və ya qurumlar tərəfindən xüsusi xidmətlərə görə hədiyyə olaraq təqdim edilir.