Dağ keçisi

Dağ keçiləri (Capra cinsi) dəniz səviyyəsindən bir neçə min metr hündürlükdə, bitki örtüyünün az, yamacların isə dik olduğu yerlərdə yaşamağa mükəmməl uyğunlaşıblar. Onlar digər heyvanların çıxa bilmədiyi dar cığırlarla hərəkət edərək yırtıcılardan qorunurlar. Sıldırım qayalarda hərəkət mexanizmi Dağ keçilərinin ən heyrətamiz xüsusiyyəti onların dırmanma qabiliyyətidir. Bu qabiliyyət onların dırnaqlarının unikal quruluşu ilə bağlıdır: Yumşaq daxili qat: Dırnaqların daxili hissəsi rezin kimi yumşaqdır, bu da daşın səthinə yapışmağı (sürtünməni) təmin edir. Sərt xarici haşiyə: Dırnağın kənarları isə çox sərtdir və qayadakı ən kiçik çıxıntılara belə ilişməyə imkan verir. Ayrıla bilən dırnaqlar: Onların iki hissəyə ayrılan dırnaqları bir-birindən asılı olmayaraq hərəkət edir, bu da heyvana qeyri-hamar səthlərdə mükəmməl tarazlıq bəxş edir. Fiziki xüsusiyyətləri: Buynuzlar və güclü bədən Dağ keçilərinin erkəkləri (təkələr) möhtəşəm, geriyə doğru qatlanmış iri buynuzlara malikdir. Bu buynuzlar həm rəqiblərlə mübarizədə, həm də sürü daxili iyerarxiyada mühüm rol oynayır. Dişilərin buynuzları isə daha kiçik və zərifdir. Onların qalın tükləri qışın dondurucu soyuğundan və güclü küləklərdən qorunmağa kömək edir. Azərbaycanda dağ keçiləri Azərbaycan ərazisində əsasən Bezoar keçisi (Capra aegagrus) yayılmışdır. Yayılma arealı: Naxçıvan Muxtar Respublikasının dağlıq əraziləri, eləcə də Göygöl və Kəlbəcər-Laçın zonası onların əsas məskənləridir. Mühafizə statusu: Bezoar keçisi nadir növ kimi Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilib. Onların sayının qorunması üçün milli parklarda (məsələn, Zəngəzur Milli Parkı) xüsusi mühafizə tədbirləri görülür. Qidalanma və həyat tərzi Bu canlılar ot yeyən heyvanlardır. Onlar sıldırım qayalar arasındakı azsaylı otlarla, kol tumurcuqları və yosunlarla qidalanırlar. Dağ keçiləri adətən kiçik qruplar halında yaşayırlar və çox güclü görmə, həmçinin eşitmə qabiliyyətinə malikdirlər. Bu da onlara yırtıcıları (canavar, bəbir) uzaqdan sezməyə imkan verir. Niyə onları qorumalıyıq? Dağ keçiləri yüksək dağ ekosistemlərinin vacib zənciridir. Onlar həm də nadir yırtıcıların (məsələn, Qafqaz bəbirinin) əsas qida bazasını təşkil edirlər. Dağ keçilərinin populyasiyasının sağlam olması bütün Qafqaz təbiətinin tarazlığı deməkdir.