#dədə qorqudun heykəli
Dədə Qorqudun heykəli
Dədə Qorqudun heykəli: milli irsi yaşadan abidə
Bakıda ucaldılan Dədə Qorqudun heykəli Azərbaycan xalqının qədim ədəbi və mədəni irsinə həsr olunmuş mühüm abidələrdən biridir. Abidə Nərimanov rayonunda yerləşən Dədə Qorqud parkının mərkəzində ucaldılıb. Park və “Kitabi-Dədə Qorqud” abidəsinin açılışı 13 dekabr 2013-cü ildə keçirilib. Açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev iştirak edib.
Dədə Qorqud heykəli harada yerləşir?
Dədə Qorqudun heykəli Bakı şəhərinin Nərimanov rayonunda, Dədə Qorqud parkında yerləşir. Parkın yaradılması və burada abidənin ucaldılması ilə bağlı qərarın əsası daha əvvəl qoyulmuşdu. Prezident Heydər Əliyevin 2000-ci ildə imzaladığı fərmanla Bakıda “Dədə Qorqud heykəli və Dədə Qorqud dünyası” tarixi-etnoqrafik kompleksinin yaradılması nəzərdə tutulmuşdu.
Sonrakı illərdə ərazidə abadlıq və yenidənqurma işləri aparılıb. 2013-cü ildə isə park və abidə istifadəyə verilib. Bununla Bakının ictimai məkanlarından birində Azərbaycan xalqının qədim ədəbi irsini əks etdirən yeni mədəniyyət məkanı yaradılıb.
Dədə Qorqud kimdir?
Dədə Qorqud Azərbaycan və ümumilikdə türk dünyasının ən tanınmış mədəni obrazlarından biridir. Onun adı “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı ilə bağlıdır. Dastan Oğuz türklərinin həyat tərzi, dünyagörüşü, qəhrəmanlıq anlayışı, adət-ənənələri və mənəvi dəyərləri haqqında mühüm məlumatlar ehtiva edir.
Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytında “Kitabi-Dədə Qorqud” Azərbaycan xalqının tarixi keçmişini və mədəniyyətini öyrənmək baxımından mühüm mənbə kimi təqdim olunur. Əsərdə vətənpərvərlik, qəhrəmanlıq, müdriklik, adət-ənənələr və müxtəlif Azərbaycan toponimləri öz əksini tapıb.
Abidənin tarixi
Dədə Qorqud heykəlinin Bakıda ucaldılması ideyası 2000-ci ildə rəsmiləşdirilib. Həmin il “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanının 1300 illiyi ilə bağlı Bakıda geniş tədbirlər keçirilib və dastanın irsinin qorunmasına xüsusi diqqət yetirilib.
2007-ci il tarixli sərəncamla da Dədə Qorqud heykəli və “Dədə Qorqud dünyası” tarixi-etnoqrafik kompleksinin yaradılması ilə bağlı tədbirlərin görülməsi nəzərdə tutulub. Nəticədə Nərimanov rayonunda park salınıb və onun mərkəzində “Kitabi-Dədə Qorqud” abidəsi ucaldılıb.
Dədə Qorqud parkının xüsusiyyətləri
Dədə Qorqud parkı yalnız abidənin yerləşdiyi məkan deyil, həm də Bakı sakinlərinin istirahəti üçün nəzərdə tutulmuş geniş yaşıllıq və gəzinti zonasından ibarətdir.
Parkın ərazisi abadlaşdırılıb, gəzinti zolaqları yaradılıb və böyük süni göl salınıb. Rəsmi məlumatda gölün sahəsinin 3 hektar olduğu bildirilir. Parkın yaradılması ərazinin həm mədəni, həm də istirahət məkanı kimi inkişafına imkan verib.
Beləliklə, Dədə Qorqud abidəsi ilə parkın bir yerdə olması tarixi-mədəni məzmunu gündəlik şəhər həyatının bir hissəsinə çevirir.
Dədə Qorqud heykəlinin əhəmiyyəti
Dədə Qorqud heykəli Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşının və milli-mənəvi dəyərlərinin simvollarından biri kimi qiymətləndirilə bilər. Abidənin Bakıda ucaldılması “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanına olan münasibətin memarlıq və monumental sənət vasitəsilə ifadəsidir.
Dastan yalnız Azərbaycan ədəbiyyatı üçün deyil, türk dünyasının ortaq mədəni irsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Rəsmi məlumatlarda “Kitabi-Dədə Qorqud”un türk dünyasını birləşdirən ortaq tarixi və mədəni dəyərlərdən biri olduğu vurğulanır.
Dədə Qorqud abidəsi və mədəni irs
Azərbaycanın müxtəlif şəhərlərində Dədə Qorqud adına meydan və abidələrin olması bu obrazın ölkənin mədəni həyatındakı yerini göstərir. Məsələn, Zaqatala şəhərinin tarixi mərkəzində də Dədə Qorqud meydanı yaradılıb və burada 2,5 metr hündürlüyündə Dədə Qorqud heykəli ucaldılıb.
Bakıdakı abidə isə paytaxtın böyük ictimai məkanlarından birində yerləşməsi ilə xüsusi diqqət çəkir. Burada Dədə Qorqud obrazı, park və “Kitabi-Dədə Qorqud” irsi vahid mədəni məkan kimi təqdim olunur.
