#dəmir yumruq
Dəmir yumruq
“Dəmir yumruq” Azərbaycanda 2020-ci il Vətən müharibəsi ilə əlaqəli siyasi-hərbi ifadə və rəmzdir. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi 27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan və 44 gün davam edən hərbi əməliyyatları “Dəmir Yumruq” əməliyyatı adı ilə təqdim edir. Müharibədən sonrakı dövrdə bu ifadə Azərbaycanda birlik, həmrəylik, hərbi güc və qələbə anlayışları ilə əlaqələndirilən simvollardan birinə çevrilib.
2020-ci il Vətən müharibəsi və “Dəmir Yumruq” əməliyyatı
27 sentyabr 2020-ci ildə Azərbaycan və Ermənistan qüvvələri arasında genişmiqyaslı döyüşlər başladı. Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin rəsmi materiallarında Azərbaycan Ordusunun həmin dövrdə apardığı əməliyyatlar “Dəmir Yumruq” əməliyyatı adlandırılır. Döyüşlər 44 gün davam etdi və 10 noyabr 2020-ci il tarixli Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya rəhbərlərinin üçtərəfli bəyanatından sonra dayandırıldı.
“Dəmir yumruq” ifadəsinin rəmzi mənası
“Dəmir yumruq” ifadəsi müharibə dövründə Azərbaycan Prezidenti və Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin çıxışlarında istifadə olunub. Sonrakı dövrdə yumruq təsviri və ifadənin özü Vətən müharibəsi ilə əlaqəli vizual simvol kimi geniş yayılıb. Bu rəmz dövlət və ictimai diskursda əsasən Azərbaycan xalqının və ordusunun birliyi, qətiyyət və həmrəylik anlayışları ilə əlaqələndirilir.
Dəmir yumruq abidələri
Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın müxtəlif ərazilərində “Dəmir yumruq” formasından istifadə edilən abidə və memorial kompozisiyalar yaradılıb. Belə nümunələrdən biri Masallıdakı Şəhidlər Kompleksində yerləşən 3,6 metr hündürlüyündə “Dəmir yumruq” abidəsidir. Kompleksdə bu abidə 2020-ci il müharibəsi və həmin dövrdə aparılmış hərbi əməliyyatlarla əlaqəli xatirə elementi kimi təqdim olunur.
Memorial və suvenir sənətində dəmir yumruq
Dəmir yumruq formasından heykəltəraşlıq, xatirə kompozisiyaları, suvenirlər və dekorativ əl işlərində də istifadə edilir. ABAD-ın məhsul kataloqunda da “Dəmir yumruq” adlı suvenir nümunəsi yer alır. Bu tip əşyalar əsasən 2020-ci il Vətən müharibəsinin simvolikası ilə əlaqələndirilir və yumruq formasını əsas vizual element kimi təqdim edir.
Azərbaycanın müasir vizual simvolikasında dəmir yumruq
Yumruq təsviri plakatlarda, memorial kompozisiyalarda, tədbirlərin tərtibatında və müxtəlif xatirə nümunələrində istifadə olunur. Xüsusilə Vətən müharibəsi və Zəfər Günü mövzulu materiallarda “Dəmir yumruq” anlayışına rast gəlinir. Buna görə bu teq altında yumruq formalı abidələr, memoriallar, suvenirlər, hərbi-vətənpərvərlik tədbirləri və 2020-ci il müharibəsi ilə əlaqəli digər vizual materiallar birləşdirilə bilər.
