döyüş

Döyüş idman növləri: Tarixi köklər və müasir rəsmi standartlar İnsanlıq tarixi qədər qədim olan döyüş sənətləri, dövrlər keçdikcə öz ilkin fiziki müdafiə funksiyasını genişləndirərək ciddi qaydaları olan rəsmi idman sahələrinə çevrilmişdir. Müasir dünyada döyüş növləri təkcə fiziki gücün nümayişi deyil, həm də beynəlxalq idman federasiyaları tərəfindən tənzimlənən, olimpiya hərəkatının tərkib hissəsi olan böyük bir sənətdir. Rəsmi idman təsnifatı və olimpiya statusu Döyüş idman növləri tətbiq edilən texnikalara, qaydalara və istifadə olunan qoruyucu vasitələrə görə bir neçə əsas qrupa bölünür. Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi (BOK) tərəfindən tanınan və Yay Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilən rəsmi döyüş növləri cəmiyyətdə ən yüksək statusa malikdir. Zərbə texnikasına əsaslananlar: Bura boks və taekvondo kimi rəsmi olimpiya növləri, həmçinin kikboks və muay-tay kimi geniş yayılmış idman sahələri daxildir. Bu növlərdə əsas məqsəd qaydalar çərçivəsində rəqibə əl və ya ayaqla dəqiq zərbələr endirməkdir. Güləş və fənd texnikasına əsaslananlar: Cüdo, yunan-roma güləşi, sərbəst güləş və sambo bu qrupun ən parlaq nümunələridir. Burada rəqibi yerə yıxmaq, fənd tətbiq etmək və ya ağrıdıcı üsullarla təslim etmək əsas götürülür. Son onilliklərdə isə bütün bu texnikaları özündə birləşdirən Qarışıq Döyüş Sənətləri (MMA) rəsmi kommersiya idman növü kimi qlobal populyarlıq qazanmışdır. Beynəlxalq qaydalar və təhlükəsizlik standartları Hər bir rəsmi döyüş növünün fəaliyyəti müvafiq beynəlxalq federasiyalar (məsələn, İndividual Güləş Federasiyası - UWW, Beynəlxalq Cüdo Federasiyası - IJF) tərəfindən qəbul edilmiş nizamnamə ilə idarə olunur. Bu qaydalar idmançıların sağlamlığını qorumaq üçün daim təkmilləşdirilir. Yarışlar zamanı idmançıların çəki dərəcələrinə uyğun qruplaşdırılması mütləq şərtdir. Rəsmi turnirlərdən əvvəl keçirilən tərəzi mərasimi idmançıların bərabər şərtlərdə yarışmasını təmin edir. Bundan əlavə, idmançıların yaş qrupları (yeniyetmələr, gənclər, böyüklər) və istifadə etdikləri qoruyucu vasitələr (kaska, boks əlcəkləri, diş qoruyucusu, dizliklər) rəsmi reqlamentlə qeyd olunur. Qaydalara zidd olan hər hansı təhlükəli zərbə və ya fənd idmançının dərhal diskvalifikasiya edilməsinə səbəb olur. Hakimlərin rolu və xal sistemi Rəsmi döyüş qarşılaşmalarının nəticəsi xüsusi lisenziyalı hakim heyəti tərəfindən müəyyən edilir. Rinqdə və ya xalça üzərində döyüşü idarə edən baş hakimdən əlavə, kənarda əyləşən yan hakimlər hər bir uğurlu fənd və ya zərbə üçün xalları qeydiyyata alırlar. Müasir dövrdə səhvlərin qarşısını almaq məqsədilə rəsmi yarışlarda video-təkrar (VAR və ya Challenge) sistemindən geniş istifadə olunur. Döyüş idmanı ilə məşğul olmaq fərdlərdə daxili nizam-intizam, rəqibə hörmət və emosiyaların idarə olunması kimi mənəvi keyfiyyətləri formalaşdırır. Bu sahədə qazanılan hər bir rəsmi beynəlxalq uğur idmançıların peşəkarlığının və dövlətin idman siyasətinin səmərəliliyinin göstəricisidir.