Əfqan İsayev

Əfqan İsayev – SOCAR-ın vitse-prezidenti və enerji keçidi üzrə rəhbər

Əfqan Elçin oğlu İsayev Azərbaycan enerji sektorunda uzunmüddətli idarəçilik təcrübəsinə malik rəhbərlərdən biridir. O, hazırda Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin – SOCAR-ın vitse-prezidentidir və şirkətdə gələcəyin enerjisi, ətraf mühit və dekarbonizasiya istiqamətinə rəhbərlik edir. Əfqan İsayev bu vəzifəyə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 28 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə təyin olunub. Onun fəaliyyəti ənənəvi neft-qaz layihələri ilə yanaşı, enerji keçidi, emissiyaların azaldılması və bərpa olunan enerji layihələrini də əhatə edir.

Təhsili və ABŞ-da formalaşan peşəkar baza

Əfqan İsayev 3 noyabr 1974-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub. Orta təhsilini Bakıda başa vurduqdan sonra ali təhsil üçün ABŞ-a gedib. 1992–1996-cı illərdə Nyu-Cersi ştatında yerləşən Rutgers Universitetində təhsil alıb. Onun təhsil istiqamətləri maliyyə, iqtisadiyyat və Avropa araşdırmaları ilə bağlı olub. Universiteti yüksək akademik nəticələrlə bitirib.

1998-ci ildə Rutgers Universitetində biznesin idarə edilməsi üzrə MBA dərəcəsi alıb. Onun magistr hazırlığında maliyyə və idarəetmə informasiya sistemləri mühüm yer tutub. Bu təhsil sonradan bank, investisiya, risklərin idarə olunması və iri enerji layihələrinin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı fəaliyyətində praktik baza yaradıb.

Peşəkar fəaliyyətinin ilk mərhələsi də ABŞ-la bağlıdır. 1997–1998-ci illərdə Rutgers Universitetinin kiçik biznesə yardım proqramı çərçivəsində strateji menecment üzrə müşavir kimi çalışıb. Bu dövrdə onun işi biznesin idarə olunması və strateji qərarların hazırlanması ilə əlaqəli olub.

American Express-dən Azərbaycan bank sektoruna

1998-ci ildə Əfqan İsayev beynəlxalq maliyyə sektorunda fəaliyyətə başlayıb. O, American Express International Bank-da Mərkəzi və Şərqi Avropa, eləcə də region bazarları üzrə maliyyə təhlili ilə məşğul olub.

Sonrakı mərhələdə American Express şirkətində risklərin idarə olunması və investisiya portfelinin təhlili istiqamətlərində çalışıb. Bu vəzifələr maliyyə risklərinin qiymətləndirilməsi, investisiya qərarlarının təhlili və müxtəlif bazarlarda fəaliyyət göstərən bizneslərin maliyyə göstəricilərinin öyrənilməsi ilə bağlı idi.

2004-cü ildə Əfqan İsayev Azərbaycanda bank sektorunda fəaliyyətini davam etdirib və “Bank of Baku” ASC-nin İdarə Heyəti sədrinin müavini vəzifəsində işləməyə başlayıb. O, bu vəzifədə 2009-cu ilədək çalışıb.

2009–2012-ci illərdə isə Azərbaycan İnvestisiya Şirkətinin icraçı direktoru olub. Bu mərhələ onun fəaliyyətində bankçılıqdan birbaşa investisiya və iri layihələrin idarə edilməsinə keçid kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycan İnvestisiya Şirkətinin fəaliyyəti ölkədə qeyri-neft sektoruna investisiyaların dəstəklənməsi və investisiya layihələrində iştirakla bağlı olduğundan, burada əldə edilən təcrübə sonrakı enerji layihələri üçün də əhəmiyyətli idarəçilik bazası yaradıb.

SOCAR-da fəaliyyətinin başlanması

Əfqan İsayev 2012-ci ildən SOCAR sistemində fəaliyyət göstərməyə başlayıb. İlk mərhələdə “SOCAR Georgia Investments” MMC-nin baş direktoru vəzifəsini tutub.

2013-cü ildən SOCAR prezidentinin müşaviri kimi çalışıb. Bu dövrdən etibarən onun fəaliyyəti Azərbaycanın beynəlxalq enerji layihələri ilə daha sıx əlaqələnib.

2014-cü ildə Əfqan İsayev “Cənub Qaz Dəhlizi” QSC-nin baş direktoru təyin olunub. “Cənub Qaz Dəhlizi” Azərbaycanın təbii qazının Gürcüstan və Türkiyə üzərindən Avropa bazarına çatdırılması üçün yaradılmış genişmiqyaslı enerji infrastrukturu sistemidir. Layihə müxtəlif ölkələri, şirkətləri, qaz kəmərlərini və maliyyə institutlarını birləşdirdiyindən onun idarə olunması yalnız texniki deyil, həm də maliyyə, kommersiya və beynəlxalq koordinasiya tələb edir.

Əfqan İsayev müxtəlif illərdə Cənub Qaz Dəhlizi ilə bağlı beynəlxalq toplantılarda layihənin maliyyələşdirilməsi, strateji əhəmiyyəti və regional enerji əməkdaşlığı mövzularında çıxış edib. Azərbaycan Prezidentinin rəsmi saytında 2016-cı ildə keçirilmiş Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurasının toplantısında da o, “Cənub Qaz Dəhlizi” QSC-nin baş direktoru kimi göstərilib.

SOCAR-ın vitse-prezidenti və yeni fəaliyyət istiqaməti

28 iyul 2023-cü ildə Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Əfqan Elçin oğlu İsayev SOCAR-ın vitse-prezidenti təyin edilib. Sərəncam imzalandığı gündən qüvvəyə minib.

SOCAR-ın idarəetmə strukturunda onun rəhbərlik etdiyi sahə “Gələcəyin enerjisi, Ətraf mühit və Dekarbonizasiya” istiqaməti kimi göstərilir. Bu, Əfqan İsayevin hazırkı fəaliyyətinin yalnız neft və qaz layihələri ilə məhdudlaşmadığını göstərir. Onun məsuliyyət istiqamətinə enerji keçidi, emissiyaların azaldılması, ekoloji idarəetmə və daha aşağı karbonlu enerji layihələri daxildir.

Dekarbonizasiya dedikdə müəssisə və ya iqtisadiyyatın fəaliyyəti nəticəsində yaranan istixana qazı emissiyalarının mərhələli şəkildə azaldılması nəzərdə tutulur. Neft-qaz şirkəti üçün bu proses istehsalat obyektlərində enerji səmərəliliyinin yüksəldilməsi, metan sızmalarının azaldılması, elektrikləşdirmə və bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi kimi istiqamətləri əhatə edə bilər.

Metan emissiyalarının azaldılması üzrə işlər

Əfqan İsayevin son dövrdə ictimai çıxışlarında əsas mövzulardan biri metan emissiyalarının azaldılmasıdır. 7 sentyabr 2026-cı ildə Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsi – BCAW 2026 çərçivəsində çıxış edən SOCAR-ın vitse-prezidenti bildirib ki, şirkət metan emissiyalarının azaldılması proqramının hazırlanmasına 2023-cü ilin sonlarından başlayıb.

Metan neft-qaz əməliyyatlarında xüsusi diqqət tələb edən istixana qazlarından biridir. Sızmaların aşkarlanması və qarşısının alınması həm atmosferə buraxılan emissiyaların azalmasına, həm də itirilən təbii qazın yenidən sistemə qaytarılmasına imkan verə bilər. İsayev həmin tədbirdə bu istiqamətdə görülən tədbirlərin iqtisadi baxımdan da nəticə verə bildiyini vurğulayıb.

Səngəçal terminalının elektrikləşdirilməsi və günəş enerjisi

Əfqan İsayevin BCAW 2026-da açıqladığı mühüm layihələrdən biri Səngəçal terminalının elektrikləşdirilməsi ilə bağlıdır. Onun verdiyi məlumata görə, Cəbrayıl rayonunda Lightsource bp ilə birlikdə 240 MVt gücündə günəş-fotoelektrik elektrik stansiyasının tikintisi həyata keçirilir.

Layihənin məqsədlərindən biri istehsal olunan bərpa olunan elektrik enerjisindən istifadə etməklə Səngəçal terminalının enerji təminatını daha aşağı karbonlu modelə keçirməkdir. Əfqan İsayev bildirib ki, bu proses nəticəsində terminalda istifadə edilən yeddi kompressorun istismardan çıxarılması nəzərdə tutulur, bir neçə qurğu isə fövqəladə hallar üçün saxlanılacaq.

SOCAR rəsmisinin açıqlamasına əsasən, layihənin həyata keçirilməsi illik hesabla bir neçə yüz min ton CO₂ ekvivalentində emissiyanın qarşısını almağa imkan verə bilər.

Bərpa olunan enerjinin enerji sisteminə inteqrasiyası

Əfqan İsayev 2026-cı il Bakı İqlim Fəaliyyəti Həftəsində Azərbaycanın elektrik şəbəkəsinə dəyişkən bərpa olunan enerji mənbələrinin daha geniş inteqrasiyası məsələsinə də toxunub.

Günəş və külək enerjisi istehsalı hava şəraitindən asılı olduğuna görə ənənəvi elektrik stansiyalarından fərqli şəkildə idarə olunur. Buna görə yeni bərpa olunan enerji güclərinin şəbəkəyə qoşulması ötürücü sistemin imkanlarının, balanslaşdırma mexanizmlərinin və enerji infrastrukturunun qiymətləndirilməsini tələb edir.

İsayevin sözlərinə görə, bu istiqamətdə Energetika Nazirliyi, ötürücü sistem operatoru və şəbəkə operatorunun iştirakı ilə şəbəkənin imkanlarının qiymətləndirilməsi üzərində iş aparılır.

Əfqan İsayevin enerji sektorundakı fəaliyyətinin əsas xüsusiyyəti

Əfqan İsayevin peşəkar yolu maliyyə və risklərin idarə olunmasından başlayaraq bankçılıq, investisiya idarəetməsi, beynəlxalq qaz infrastrukturu və son olaraq enerji keçidi sahəsinə qədər uzanır.

Onun fəaliyyəti xüsusilə iki istiqamətin kəsişməsində diqqət çəkir: Azərbaycanın ənənəvi enerji layihələrinin idarə olunması və neft-qaz sektorunun daha aşağı karbonlu fəaliyyət modelinə keçidi. Cənub Qaz Dəhlizi üzrə uzunmüddətli fəaliyyəti iri beynəlxalq enerji infrastrukturu və maliyyələşdirmə təcrübəsi ilə, SOCAR-dakı hazırkı vəzifəsi isə bərpa olunan enerji, ətraf mühit və dekarbonizasiya məsələləri ilə bağlıdır.

2026-cı ilin sentyabrına olan aktual məlumatlara əsasən, Əfqan İsayev SOCAR-ın vitse-prezidenti kimi fəaliyyətini davam etdirir və şirkətin gələcəyin enerjisi, ətraf mühit və dekarbonizasiya istiqamətinə rəhbərlik edir.