Eldar Mansurov

Eldar Bəhram oğlu Mansurov Azərbaycan bəstəkarı və Xalq artistidir. O, 28 fevral 1952-ci ildə Bakının İçərişəhər hissəsində musiqiçi ailəsində anadan olub. Atası Azərbaycan tar ifaçılıq məktəbinin tanınmış nümayəndələrindən olan Bəhram Mansurov idi. Uşaqlıqdan muğam, xalq mahnıları və Azərbaycan milli musiqi ənənələri ilə əhatə olunan Eldar Mansurov sonralar bu musiqi irsini müasir bəstəkarlıq üsulları ilə birləşdirən əsərlər yaradıb.

Eldar Mansurovun təhsili və bəstəkarlıq fəaliyyəti
Eldar Mansurov 1968–1972-ci illərdə Asəf Zeynallı adına musiqi məktəbində fortepiano üzrə təhsil alıb. 1974–1979-cu illərdə Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının bəstəkarlıq fakültəsində professor Cövdət Hacıyevin sinfində təhsilini davam etdirib. Peşəkar yaradıcılığında simfonik musiqi, estrada, rok, muğam, kamera və xor musiqisi kimi müxtəlif istiqamətlərə müraciət edib.

Eldar Mansurovun “Bayatılar” mahnısı
Eldar Mansurovun ən məşhur əsərlərindən biri “Bayatılar” mahnısıdır. Şair Vahid Əzizin sözlərinə yazılan mahnı ilk dəfə 1989-cu ildə ifa olunub və qısa müddətdə böyük populyarlıq qazanıb. 1990-cı ildə “Melodiya” şirkəti tərəfindən geniş tirajla yayılan əsər keçmiş Sovet məkanında da tanınıb. Sonrakı illərdə “Bayatılar”ın melodiyasından Türkiyə, Rusiya, Yunanıstan, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Fransa və digər ölkələrdə müxtəlif ifaçılar istifadə ediblər.

Eldar Mansurovun simfonik və səhnə əsərləri
Bəstəkarın yaradıcılığı yalnız estrada mahnıları ilə məhdudlaşmır. Eldar Mansurov “Yeddi gözəl” rok-operasının, “Kleopatra” və “Olimp” rok-baletlərinin, beş simfoniyanın, “Mahur-Hindi” simfonik muğamının, skripka və simfonik orkestr üçün konsertin müəllifidir. O, həmçinin çoxsaylı kamera, xor və simfonik əsərlər yaradıb, film və teatr tamaşaları üçün musiqilər bəstələyib. Rəsmi Azərbaycan mənbələrində onun 3000-dən çox mahnı və instrumental musiqi nümunəsinin müəllifi olduğu qeyd edilir.

Eldar Mansurov və Azərbaycan muğamı
Muğam Eldar Mansurovun yaradıcılığında xüsusi yer tutur. O, atasının ifasında səslənən klassik Azərbaycan muğamlarını uşaqlıqdan dinləyib və bu ənənə onun musiqi dünyagörüşünün formalaşmasına təsir göstərib. Bəstəkar Bəhram Mansurovun ifasında qorunub saxlanılan muğamları, dəraməd, diringə, təsnif və rəngləri nota köçürüb. Eldar Mansurov 1983 və 1987-ci illərdə Səmərqənddə keçirilən beynəlxalq simpoziumlarda muğamın tarixi haqqında məruzələrlə çıxış edib.

Eldar Mansurovun “Bəhramnamə” əsəri
Bəstəkarın yaradıcılığında diqqət çəkən əsərlərdən biri 2004-cü ildə atasının xatirəsinə həsr etdiyi “Bəhramnamə”dir. Musiqişünaslıq mənbələrində bu əsər muğam, simfonik musiqi, rok və caz elementlərinin sintez edildiyi “simfo-rok-muğam” janrında yaradılmış əsər kimi xarakterizə olunur. “Bəhramnamə” Eldar Mansurovun milli musiqi ənənələri ilə müasir musiqi formalarını birləşdirməsinin nümunələrindən biridir.

Eldar Mansurovun fəxri adları və mükafatları
Eldar Mansurov Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 2005-ci ildə “Əməkdar incəsənət xadimi”, 2012-ci ildə isə “Xalq artisti” fəxri adına layiq görülüb. 28 fevral 2022-ci ildə Azərbaycan musiqi sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib.

Eldar Mansurovun Azərbaycan musiqisində yeri
Eldar Mansurovun yaradıcılığı Azərbaycan milli musiqisi ilə müasir bəstəkarlıq məktəbinin müxtəlif istiqamətlərini birləşdirir. Onun estrada mahnıları, simfonik əsərləri, rok-opera və baletləri, kino və teatr musiqiləri geniş yaradıcılıq diapazonunu göstərir. “Bayatılar” isə bəstəkarın ən çox tanınan əsərlərindən biri olaraq Azərbaycan musiqisinin ölkə xaricində yayılmasında da xüsusi yer tutur.