Elektron kitabxana

Elektron kitabxana — müxtəlif növ sənədlərin (kitablar, jurnallar, qəzetlər, əlyazmalar, audio və video materiallar) rəqəmsal formatda saxlandığı, sistemləşdirildiyi və internet vasitəsilə istifadəçilərə təqdim edildiyi informasiya sistemidir. Bu sistemlər fiziki kitabxanaların hüdudlarını aşaraq, biliyi hər kəs üçün hər yerdə əlçatana çevirir. Elektron Kitabxananın Əsas Üstünlükləri Müasir dünyada e-kitabxanaların populyarlığı bir neçə faktorla bağlıdır: 7/24 Əlçatanlıq: Fiziki kitabxanalardan fərqli olaraq, rəqəmsal resurslardan günün istənilən vaxtı və dünyanın istənilən nöqtəsindən istifadə etmək mümkündür. Məkan Sərhədlərinin Olmaması: Milyonlarla kitab kiçik bir serverdə və ya bulud yaddaşında saxlanıla bilər ki, bu da böyük binalara ehtiyacı aradan qaldırır. Çoxistifadəçili Giriş: Eyni elektron nüsxəni eyni anda yüzlərlə insan oxuya bilər (klassik kitabxanalarda nüsxə sayı məhduddur). Sürətli Axtarış: Açar sözlər, müəllif və ya mövzu üzrə saniyələr ərzində lazımi məlumatı tapmaq imkanı. Elektron Kitabxanaların Texniki Quruluşu Peşəkar bir elektron kitabxana aşağıdakı komponentlərdən ibarət olur: Repozitorium: Rəqəmsal obyektlərin (PDF, EPUB, MP3 və s.) təhlükəsiz saxlandığı baza. Metadata Sistemi: Kitab haqqında məlumatların (müəllif, il, janr) standartlaşdırılmış təsviri (məsələn, Dublin Core standartı). İdarəetmə Proqramı (CMS): İstifadəçi interfeysi və abunəlik sistemini tənzimləyən platforma. Azərbaycanda Elektron Kitabxana Resursları Azərbaycanda dövlət və təhsil müəssisələri tərəfindən yaradılmış bir neçə mühüm rəqəmsal portal mövcuddur: Milli Kitabxananın Elektron Fondu: Azərbaycanın ən zəngin rəqəmsal arxivlərindən biri. Prezident Kitabxanası: Siyasi, iqtisadi və tarixi ədəbiyyatın geniş rəqəmsal bazası. E-derslik.edu.az: Məktəblilər üçün bütün dərsliklərin interaktiv elektron versiyaları. UNEC Elektron Kitabxanası: İqtisadiyyat sahəsində ixtisaslaşmış geniş elmi baza. Müəllif Hüquqları və "Açıq Giriş" (Open Access) Elektron kitabxanalarda ən həssas məqam müəllif hüquqlarının qorunmasıdır. Bir çox kitabxana Creative Commons lisenziyaları ilə işləyir. "Açıq Giriş" hərəkatı isə elmi biliklərin heç bir ödəniş olmadan bütün dünya ilə paylaşılmasını hədəfləyir.