Əlil

1. Hüquqi Status və Qiymətləndirmə Azərbaycanda əlillik vəziyyəti Tibbi-Sosial Ekspert Komissiyaları (TSEK) tərəfindən müəyyən edilir. Yeni qaydalara əsasən, əlillik artıq dərəcələrlə (I, II, III) deyil, orqanizmin funksiyalarının itirilməsi faizi ilə qiymətləndirilir: 31-60%: Orqanizmin funksiyalarının mülayim dərəcədə pozulması. 61-80%: Orqanizmin funksiyalarının ciddi dərəcədə pozulması. 81-100%: Orqanizmin funksiyalarının tam pozulması. 2. Sosial Müdafiə və Dəstək Mexanizmləri Dövlət əlilliyi olan şəxslərin rifahını təmin etmək üçün müxtəlif istiqamətlərdə dəstək göstərir: Sosial Ödənişlər: Əlilliyə görə pensiya (iş stajı olduqda) və ya aylıq müavinət təyin edilir. Reabilitasiya Vasitələri: Ehtiyacı olan şəxslər dövlət hesabına protez-ortopedik məmulatlar, eşitmə aparatları, əlil arabaları və digər köməkçi vasitələrlə təmin olunurlar. Sanatoriya-Kurort Müalicəsi: Hər il yüzlərlə əlilliyi olan şəxs pulsuz müalicə və istirahət mərkəzlərinə göndərilir. 3. Təhsil və Məşğulluqda Güzəştlər Ödənişsiz Təhsil: I və II dərəcə əlilliyi olan (və ya 61-100% funksiya itkisi olan) şəxslərin ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində təhsil haqqı dövlət büdcəsi hesabına ödənilir. İş Kvotası: Dövlət və özəl müəssisələrdə əlilliyi olan şəxslərin işlə təmin olunması üçün məcburi kvotalar mövcuddur. Vergi Güzəşti: Bu şəxslərin əməkhaqqından tutulan gəlir vergisində müəyyən güzəştlər tətbiq edilir. 4. Etik Davranış və Ünsiyyət Qaydaları Cəmiyyətdə düzgün terminologiyadan istifadə fərdlərin özünü daha rahat hiss etməsinə kömək edir: Yanlış: "Şikəst", "qüsurlu", "əlil". Doğru: "Əlilliyi olan şəxs", "fiziki imkanları məhdud şəxs", "eşitmə/görmə məhdudiyyətli şəxs".