Əlilliyi olan şəxs

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə və beynəlxalq konvensiyalara (məsələn, BMT-nin "Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında" Konvensiyası) əsasən, əlillik yalnız tibbi diaqnoz deyil, həm də fərdin ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqəsi zamanı qarşılaşdığı sosial və infrastruktur maneələrin məcmusudur. Tibbi-Sosial Ekspertiza: Əlillik dərəcəsi (və ya orqanizmin funksiyalarının itirilməsi faizi) Tibbi-Sosial Ekspert Komissiyaları (TSEK) tərəfindən müəyyən edilir. İnteqrasiya: Dövlət siyasətinin əsas məqsədi bu şəxslərin cəmiyyətdən təcrid olunmasının qarşısını almaq və onların müstəqil yaşayışını təmin etməkdir. Dövlət Tərəfindən Təmin Olunan Güzəştlər və Xidmətlər Azərbaycanda Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən əlilliyi olan şəxslərə müxtəlif dəstək mexanizmləri təklif olunur: Sosial Ödənişlər: Əlilliyə görə pensiya və ya sosial müavinətlərin verilməsi. Reabilitasiya: Reabilitasiya mərkəzlərində pulsuz müalicə, protez-ortopedik məmulatlar və əlil arabaları ilə təminat. Məşğulluq: Müəssisələrdə əlilliyi olan şəxslər üçün xüsusi iş yerləri kvotalarının müəyyən edilməsi və özünüməşğulluq proqramlarına cəlb edilmə. Təhsil: Əlilliyi olan şəxslərin təhsil haqqından azad edilməsi (müvafiq dərəcələr üzrə) və inklüziv təhsil imkanları. Əlçatanlıq və İnfrastruktur Əlilliyi olan şəxslərin sərbəst hərəkəti üçün "Maneəsiz mühit" konsepsiyası tətbiq olunur: Binalarda pandusların və liftlərin olması. İctimai nəqliyyatın əlçatanlığı. Görmə məhdudiyyətli şəxslər üçün taktil döşəmələr və səsli siqnallar. Terminologiya haqqında vacib qeyd Müasir etik normalara görə "şikəst", "lal-kar", "qüsurlu" kimi ifadələr qəbulolunmazdır. Əvəzində aşağıdakı ifadələrdən istifadə olunması tövsiyə edilir: Əlilliyi olan şəxs (ümumi termin) Görmə və ya eşitmə məhdudiyyətli şəxs Fiziki imkanları məhdud şəxs