Əlişir Nəvai

Əlişir Nəvai (1441–1501) türk xalqları ədəbiyyatının, xüsusən də özbək ədəbiyyatının banisi, böyük şair, dilçi, mütəfəkkir və dövlət xadimidir. Teymurilər dövründə Heratda yaşamış Nəvai, təkcə ədəbi fəaliyyəti ilə deyil, həm də türk dilinin inkişafı və dövlət idarəçiliyindəki rolu ilə tanınır. Nəvainin ən böyük xidməti, türk dilini (çağatay türkcəsi) fars dili ilə bərabər səviyyədə bir ədəbiyyat dili kimi inkişaf etdirməsi olmuşdur. O, məşhur "Mühakimətül-lüğəteyn" ("İki dilin mühakiməsi") əsərində türk dilinin fars dilindən üstünlüyünü elmi əsaslarla sübut etmişdir. Yaradıcılığının zirvəsi "Xəmsə" külliyyatıdır ki, bu əsərlərlə o, Nizami Gəncəvi ənənəsini davam etdirmişdir. Nəvai həmçinin lirik əsərlərini dörd divanda toplamışdır. Onun humanizm, ədalət və səxavət mövzularını əhatə edən zəngin irsi bütün türk dünyasında sevgi və hörmətlə qarşılanır.