Əməkdar jurnalist

Əməkdar jurnalist Azərbaycan Respublikasında jurnalistika və media sahəsində səmərəli fəaliyyəti, milli mətbuatın və kütləvi informasiya vasitələrinin inkişafındakı xidmətləri ilə seçilən şəxslərə verilən fəxri addır. Bu ad jurnalistin peşəkar fəaliyyətinin dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsini ifadə edir.

Əməkdar jurnalist nədir?

“Əməkdar jurnalist” jurnalistika sahəsində xidmətləri yüksək qiymətləndirilən şəxslərə verilən fəxri addır. Azərbaycan Respublikasında müxtəlif illərdə bu ada layiq görülən şəxslərlə bağlı rəsmi sərəncamlarda mükafatlandırmanın əsasları kimi jurnalistika və mətbuat sahəsində səmərəli fəaliyyət, çoxillik əmək, milli mətbuatın və kütləvi informasiya vasitələrinin inkişafındakı xidmətlər göstərilib.

Bu baxımdan “Əməkdar jurnalist” ifadəsi sadəcə təcrübəli və ya tanınmış jurnalisti təsvir edən söz birləşməsi deyil. Söhbət rəsmi qaydada verilmiş fəxri addan gedir. Buna görə də hər uzun müddət jurnalistika ilə məşğul olan və ya ictimaiyyət arasında tanınan jurnalist avtomatik olaraq Əməkdar jurnalist hesab edilmir.

Azərbaycanda Əməkdar jurnalist fəxri adı

Azərbaycanda “Əməkdar jurnalist” fəxri adı müxtəlif dövrlərdə mətbuat və media nümayəndələrinə təqdim olunub. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamlarında bu ada layiq görülmənin səbəbi konkret şəxsin və ya şəxslərin fəaliyyətindən asılı olaraq fərqli şəkildə ifadə edilə bilər.

Rəsmi sənədlərdə “mətbuat sahəsində səmərəli fəaliyyət”, “milli mətbuatın inkişafındakı xidmətlər”, “kütləvi informasiya vasitələrinin inkişafındakı xidmətlər”, “jurnalistika sahəsində səmərəli fəaliyyət” və “çoxillik səmərəli fəaliyyət” kimi əsaslandırmalara rast gəlinir.

Bu ifadələr göstərir ki, fəxri ad jurnalistin yalnız müəyyən vəzifə tutması ilə deyil, onun peşəkar fəaliyyətinə və sahəyə verdiyi töhfəyə görə təqdim olunur.

Əməkdar jurnalist kimə deyilir?

Əməkdar jurnalist bu fəxri ada rəsmi şəkildə layiq görülmüş şəxsdir. Jurnalistin uzunmüddətli fəaliyyəti, mətbuat və medianın inkişafına töhfəsi, jurnalistika sahəsində səmərəli işi onun xidmətlərinin qiymətləndirilməsində əsas ola bilər.

Fəxri adın mahiyyətini başa düşmək üçün “əməkdar” sözünün burada peşəkar keyfiyyəti bildirən adi sifət kimi deyil, rəsmi statusun tərkib hissəsi kimi işlədildiyini nəzərə almaq vacibdir. Başqa sözlə, “təcrübəli jurnalist”, “tanınmış jurnalist” və “Əməkdar jurnalist” eyni məna daşımır.

Əməkdar jurnalist və jurnalist arasında fərq

Jurnalist informasiya toplamaq, araşdırmaq, hazırlamaq və ictimaiyyətə çatdırmaqla məşğul olan media nümayəndəsidir. “Əməkdar jurnalist” isə jurnalistin peşəsini deyil, ona verilmiş fəxri adı göstərir.

Şəxs jurnalist kimi uzun illər fəaliyyət göstərə, mühüm materialların müəllifi ola və geniş auditoriya tərəfindən tanına bilər. Lakin rəsmi olaraq müvafiq fəxri ada layiq görülməyibsə, onun haqqında “Əməkdar jurnalist” ifadəsinin titul kimi işlədilməsi düzgün deyil.

Deməli, əsas fərq peşə ilə rəsmi təltif arasında yaranır: jurnalist peşə və fəaliyyət sahəsini, Əməkdar jurnalist isə həmin şəxsin qazandığı fəxri adı bildirir.

Fəxri ad hansı xidmətlərə görə verilə bilər?

Azərbaycan Prezidentinin müxtəlif illərdə imzaladığı sərəncamlar göstərir ki, “Əməkdar jurnalist” adı yalnız bir konkret fəaliyyət istiqaməti ilə məhdudlaşmır. Məsələn, rəsmi sənədlərdə kütləvi informasiya vasitələrinin inkişafındakı xidmətlər, milli mətbuatın inkişafına töhfə, jurnalistika və nəşriyyat sahəsində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyət kimi əsaslandırmalar yer alıb.

Buna görə fəxri adın təqdim olunmasını bütün şəxslər üçün eyni bir meyar və ya konkret iş stajı ilə izah etmək doğru olmaz. Ayrı-ayrı təltiflərdə şəxsin xidmətlərinin xarakteri rəsmi sərəncamda göstərilə bilər.

Əməkdar jurnalist adının əhəmiyyəti

“Əməkdar jurnalist” fəxri adı şəxsin jurnalistika sahəsində fəaliyyətinin dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsinin göstəricisidir. Bu status jurnalistin peşəkar bioqrafiyasında mühüm təltiflərdən biri kimi qeyd olunur.

Fəxri ad jurnalistin çalışdığı konkret media qurumundakı vəzifəsindən ayrıca anlayışdır. Şəxs sonradan iş yerini və ya vəzifəsini dəyişə bilər, lakin onun rəsmi şəkildə aldığı fəxri ad bioqrafik məlumatlarında təltif kimi göstərilir.

Əməkdar jurnalist adı bioqrafiyada necə göstərilir?

Şəxsin bioqrafiyası, təqdimatı və ya haqqında məlumat hazırlanarkən fəxri ad yalnız onun bu ada həqiqətən layiq görüldüyü təsdiqləndikdə qeyd edilməlidir. Məsələn, “Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti” və ya kontekstdən asılı olaraq “Əməkdar jurnalist” formasından istifadə oluna bilər.

Ensiklopedik və informativ mətnlərdə fəxri adın verildiyi tarix də göstərilirsə, həmin məlumatın rəsmi sərəncamla yoxlanılması vacibdir. Eyni adlı şəxslərin olması ehtimalı nəzərə alınmalı, fəxri ad yalnız təsdiqlənmiş bioqrafik məlumat əsasında konkret şəxsə aid edilməlidir.

Əməkdar jurnalist haqqında məlumatın yoxlanılması

Konkret şəxsin “Əməkdar jurnalist” olub-olmadığını müəyyənləşdirərkən rəsmi dövlət mənbələrinə əsaslanmaq daha etibarlıdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq sərəncamlarında fəxri ada layiq görülmüş şəxslərin adları və təltifin əsaslandırılması göstərilir.

Bu səbəbdən media materialında və ya bioqrafik mətndə bir şəxsin adının qarşısında “Əməkdar jurnalist” yazılması üçün onun sadəcə tanınmış jurnalist olması kifayət etmir. Fəxri adın rəsmi şəkildə verilməsi faktı təsdiqlənməlidir.