əməliyyat

Tibbin ən mürəkkəb sahəsi: Cərrahi əməliyyat və onun mərhələləriCərrahi əməliyyat (və ya cərrahi müdaxilə) — insan bədənindəki xəstəlikləri, zədələnmələri və ya anadangəlmə qüsurları müalicə etmək, həmçinin bəzi orqanların funksiyalarını bərpa etmək məqsədilə xüsusi alətlərlə toxumaların kəsilməsi və bərpası prosesidir. Müasir tibbin inkişafı əməliyyatların daha təhlükəsiz, ağrısız və minimal kəsiklərlə icra olunmasına şərait yaradır.Cərrahi əməliyyatların növləriTəcililiyinə və tətbiq olunma metoduna görə cərrahi əməliyyatlar bir neçə qrupa bölünür:1. Təcililiyinə görə təsnifat:Təxirəsalınmaz (təcili) əməliyyatlar: Xəstənin həyatını xilas etmək üçün dərhal (bəzən dəqiqələr ərzində) icra olunmalıdır (məsələn, kəskin apandisit, daxili qanaxmalar, ağır travmalar).Planlı əməliyyatlar: Xəstənin həyatına birbaşa və dərhal təhlükə yaratmayan, əvvəlcədən hazırlıq görülüb uyğun vaxtda təyin olunan müdaxilələrdir (məsələn, yırtıqların (qrıja) bərpası, estetik əməliyyatlar).2. Metoduna görə təsnifat:Açıq əməliyyat: Cərrahın əməliyyat sahəsini birbaşa görməsi və müdaxilə etməsi üçün bədəndə geniş kəsiklərin aparılması üsuludur.Laparoskopik (qapalı) əməliyyat: Bədəndə cəmi bir neçə kiçik dəlik açılaraq, daxilə kamera (laparoskop) və xüsusi mikro-alətlər yeritməklə icra olunan müasir, az travmatik üsuldur. Bu metodda sağalma prosesi çox sürətlə gedir.Önəmli Qeyd: Hər bir əməliyyatdan əvvəl tətbiq olunacaq anesteziya (narkoz) növü (ümumi, regional və ya yerli) həkim-anestezioloq tərəfindən xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyətinə və əməliyyatın miqyasına əsasən fərdi qaydada seçilir.Cərrahi əməliyyatın əsas mərhələləriUğurlu bir cərrahi müdaxilə yalnız əməliyyat otağında keçən müddətlə məhdudlaşmır. Bu proses üç vacib mərhələni əhatə edir:1.Diaqnostika və hazırlıq:Əməliyyatdan əvvəlki dövr.Xəstə hərtərəfli müayinədən keçir (qan analizləri, EKQ, ultrasəs müayinəsi və s.). Anestezioloq xəstəni müayinə edir. Əməliyyatdan əvvəl xəstəyə qida və maye qəbulunu dayandırmaq (adətən 8 saat əvvəldən) tapşırılır.2.Əməliyyatın icra olunması:İntraoperativ dövr.Xəstəyə anesteziya verilir. Cərrahi komanda steril şəraitdə əməliyyatı həyata keçirir. Bu zaman xəstənin ürək döyüntüsü, təzyiqi və oksigen səviyyəsi cihazlarla fasiləsiz nəzarətdə saxlanılır.3.Ayılma və reabilitasiya:Əməliyyatdan sonrakı dövr.Xəstə narkozdan ayılma otağına, daha sonra isə palataya köçürülür. İlk günlərdə ağrıkəsicilər təyin olunur, tikişlərə qulluq edilir. Həkimin tövsiyə etdiyi pəhriz və hərəkət rejiminə ciddi riayət olunmalıdır.Əməliyyata girərkən diqqət edilməli olanlarƏgər planlı bir əməliyyat keçirəcəksinizsə, aşağıdakı qaydalara əməl etmək fəsadların (fəsad - ağırlaşma) qarşısını almağa kömək edəcək:Dərman qəbulu: Qan duruldan dərmanların (məsələn, aspirin) qəbulu həkim məsləhəti ilə əməliyyatdan bir neçə gün əvvəl dayandırılmalıdır.Zərərli vərdişlər: Siqaret çəkmək toxumaların oksigenlə təminatını zəiflədir və yaranın sağalmasını gecikdirir. Mümkünsə, əməliyyatdan ən azı 1-2 həftə əvvəl siqaretdən uzaq durun.Gigiyena və bəzək əşyaları: Əməliyyata girərkən bədəndə heç bir metal əşya (sırğa, üzük, pirsinq) olmamalı, dırnaq boyaları və makiyaj tamamilə təmizlənməlidir (dırnaqların rəngi həkimə xəstənin oksigen səviyyəsini vizual qiymətləndirməyə kömək edir)