Əmircan qəsəbəsi

Əmircan: Qədim "Xilə"nin Tarixi İzində Bakının Suraxanı rayonu inzibati ərazisinə daxil olan Əmircan qəsəbəsi, Abşeron yarımadasının ən qədim yaşayış məskənlərindən biridir. Tarixi mənbələrdə adı "Xilə" kimi keçən bu qəsəbə, əsrlər boyu özünün sənətkarlıq ənənələri, neft sənayesindəki rolu və yetişdirdiyi dahi şəxsiyyətləri ilə seçilmişdir. Tarixi və Adın Mənşəyi Qəsəbənin qədim adı olan "Xilə"nin mənşəyi haqqında müxtəlif mülahizələr mövcuddur. Bəzi tarixçilər bunu ərəb dilindəki "xilə" (yer, məskən) sözü ilə, bəziləri isə qədim tayfa adları ilə əlaqələndirirlər. Müasir adı olan "Əmircan" isə, rəvayətlərə görə, bura rəhbərlik etmiş nüfuzlu bir şəxsin (Əmir Can) adı ilə bağlıdır. Memarlıq İnciləri və Tarixi Abidələr Əmircan özünün dar küçələri və qədim tikililəri ilə açıq səma altında bir muzeyi xatırladır. Qəsəbənin vizit kartı sayılan bir neçə mühüm abidə var: Murtuza Muxtarov məscidi: 1908-ci ildə məşhur neft milyonçusu Murtuza Muxtarov tərəfindən tikdirilən bu məscid, iki minarəsi və möhtəşəm memarlığı ilə seçilir. Bina Bakı memarlıq məktəbinin ən gözəl nümunələrindən biridir. Nizaməddin məscidi: XIV əsrə aid olan bu qədim ibadətgah qəsəbənin ən köhnə tikililərindən hesab olunur. Qədim hamamlar və ovdanlar: Əmircanda orta əsrlərə aid bir neçə hamam və su anbarı (ovdan) bu gün də tarixsevərlərin diqqət mərkəzindədir. Əmircanın Yetişdirdiyi Dahi Şəxsiyyətlər Bu kiçik qəsəbə Azərbaycanın elm və incəsənət dünyasına nəhəng simalar bəxş etmişdir: Səttar Bəhlulzadə: Azərbaycan müasir mənzərə rəngkarlığının banisi. Onun Əmircandakı ev-muzeyi hazırda qəsəbənin ən çox ziyarət edilən mədəniyyət ocaqlarından biridir. Murtuza Muxtarov: Tanınmış xeyriyyəçi və neft sənayeçisi. Abbasqulu ağa Bakıxanov: Bəzi qaynaqlara görə, Bakıxanovlar nəslinin kökü məhz bu qəsəbə ilə bağlıdır. Sənətkarlıq: Xilə Xalçaları Əmircan (Xilə) həm də özünün xalçaçılıq ənənələri ilə məşhurdur. "Xilə-Əfşan" və "Xilə-Buta" xalçaları Azərbaycan xalçaçılıq məktəbinin qızıl fonduna daxildir. Bu xalçalar öz mürəkkəb naxış kompozisiyası və rəng ahəngi ilə dünya muzeylərində nümayiş etdirilir. Müasir Əmircan Bu gün Əmircan həm öz qədimliyini qoruyub saxlayan, həm də müasirləşən bir qəsəbədir. Neftçıxarma sənayesinin mərkəzlərindən biri olan qəsəbə, eyni zamanda Bakının mühüm logistik nöqtələrindən biri hesab olunur. Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanına yaxınlığı və inkişaf edən infrastrukturu ilə Əmircan yaşayış üçün də əlverişli məkandır.