fındıq yığımı

Fındıq yığımı: məhsulun toplanması, qurudulması və saxlanması Fındıq yığımı məhsulun keyfiyyətinə və bazar dəyərinə birbaşa təsir edən ən vacib mərhələlərdən biridir. Məhsulun vaxtında toplanması, düzgün qurudulması və uyğun şəraitdə saxlanılması fındığın dadını, qida dəyərini və uzunmüddətli saxlanma keyfiyyətini qorumağa kömək edir. Düzgün təşkil olunmuş yığım prosesi həm məhsul itkisinin qarşısını alır, həm də fermerlərin gəlirliliyini artırır. Azərbaycan fındıq istehsalına görə tanınan ölkələrdən biridir. Xüsusilə Şəki-Zaqatala, Balakən, Qax, Oğuz, Qəbələ və Xaçmaz bölgələrində geniş fındıq bağları mövcuddur və bu məhsul ölkənin əsas ixrac kənd təsərrüfatı məhsullarından hesab olunur. Fındıq nə vaxt yığılır? Fındığın yığım mövsümü becərilən sortdan və iqlim şəraitindən asılı olaraq dəyişir. Azərbaycanda fındıq əsasən avqust ayının ikinci yarısından sentyabr ayına qədər yığılır. Yığım üçün ən uyğun vaxt meyvələrin tam yetişərək örtük yarpaqlarından ayrılması və yerə tökülməyə başlamasıdır. Vaxtından əvvəl yığılan fındığın ləpəsi tam inkişaf etmir, gecikdirilən yığım isə məhsul itkisinə və keyfiyyətin aşağı düşməsinə səbəb ola bilər. Fındığın yetişdiyini göstərən əlamətlər Fındığın yığıma hazır olduğunu göstərən əsas əlamətlər bunlardır: qabığın rənginin qəhvəyi çalara keçməsi; örtük yarpaqlarının qurumağa başlaması; meyvələrin ağacdan asan ayrılması; fındığın yerə tökülməsi; ləpənin tam formalaşması. Bu əlamətlər məhsulun optimal yetişmə mərhələsinə çatdığını göstərir. Fındıq necə yığılır? Fındıq yığımı əl ilə və ya xüsusi yığım texnikalarının köməyi ilə aparıla bilər. Kiçik təsərrüfatlarda məhsul əsasən əl ilə toplanır, iri bağlarda isə mexanikləşdirilmiş avadanlıqlardan istifadə edilir. Yığım zamanı aşağıdakı qaydalara əməl etmək tövsiyə olunur: yerə tökülmüş sağlam meyvələri vaxtında toplamaq; çürümüş və zədələnmiş fındıqları ayırmaq; məhsulu təmiz kisə və ya səbətlərdə toplamaq; yağışlı havada yığım aparmamaq; uzun müddət yığılmış məhsulu açıq sahədə saxlamamaq. Bu tədbirlər məhsulun keyfiyyətini qorumağa kömək edir. Fındığın qurudulması Yığımdan sonra fındığın qurudulması vacib mərhələdir. Qurudulma məhsulun kiflənməsinin qarşısını alır və saxlanma müddətini artırır. Fındıq təmiz və günəşli havada nazik qat şəklində sərilərək bir neçə gün ərzində qurudula bilər. Müntəzəm çevrilməsi qurumanın bərabər getməsinə kömək edir. Böyük təsərrüfatlarda isə xüsusi qurutma kameralarından istifadə olunur. Qurudulmuş fındığın qabığında artıq nəmlik qalmamalıdır. Bu, məhsulun uzun müddət keyfiyyətini saxlaması üçün vacib şərtdir. Fındığın saxlanması Qurudulmuş fındıq quru, sərin və yaxşı havalandırılan anbarlarda saxlanmalıdır. Saxlama zamanı aşağıdakı qaydalara riayət etmək tövsiyə olunur: rütubətli mühitdən uzaq saxlamaq; məhsulu birbaşa günəş şüalarından qorumaq; zərərvericilərə qarşı mütəmadi nəzarət aparmaq; kisələri döşəmədən bir qədər hündür yerləşdirmək; mütəmadi olaraq məhsulun vəziyyətini yoxlamaq. Düzgün saxlanılan fındıq öz keyfiyyətini uzun müddət qoruyur. Fındıq yığımında məhsuldarlığa təsir edən amillər Yüksək məhsul əldə etmək üçün ilboyu düzgün aqrotexniki tədbirlər görülməlidir. Bunlara aşağıdakılar daxildir: müntəzəm budama; balanslaşdırılmış gübrələmə; vaxtında suvarma; alaq otlarına qarşı mübarizə; xəstəlik və zərərvericilərə qarşı profilaktik tədbirlər. Bu işlər məhsulun keyfiyyətini və məhsuldarlığını artırmağa kömək edir. Azərbaycanda fındıqçılığın əhəmiyyəti Fındıqçılıq Azərbaycanın kənd təsərrüfatının gəlirli sahələrindən biridir. Ölkədə istehsal olunan fındığın böyük hissəsi emal olunur və xarici bazarlara ixrac edilir. Bu sahə kənd yerlərində məşğulluğun artırılmasına, fermer təsərrüfatlarının inkişafına və qeyri-neft ixracının genişlənməsinə mühüm töhfə verir. Müasir becərmə texnologiyalarının tətbiqi, keyfiyyətli tinglərin istifadəsi və düzgün yığım üsulları fındıq istehsalının daha da inkişafına şərait yaradır.