Folklorşünas

Folklorşünas — xalq yaradıcılığını (folkloru), onun mənşəyini, inkişaf qanunauyğunluqlarını, janr sistemini və bədii xüsusiyyətlərini tədqiq edən mütəxəssisdir. Folklorşünaslıq həm ədəbiyyatşünaslıq, həm də etnoqrafiya ilə sıx bağlı olan kompleks bir elmdir. Folklorşünasın işi sadəcə qədim nağılları və ya bayatıları oxumaqdan ibarət deyil. Bu peşə geniş elmi araşdırma tələb edir: Toplama (Ekspedisiya): Folklorşünaslar kənd-kənd gəzərək yaşlı nəsildən, "yaddaş daşıyıcılarından" şifahi nümunələri (nağıl, dastan, lətifə, layla) toplayır və onları lentə köçürürlər. Sistemləşdirmə və Təsnifat: Toplanan materiallar janrlarına görə (lirik, epik, dramatik) qruplaşdırılır və arxivləşdirilir. Mətnşünaslıq: Şifahi şəkildə olan nümunələrin ən orijinal variantını müəyyən etmək və onları çap variantına hazırlamaq. Nəzəri Tədqiqat: Folklor nümunələrinin alt qatındakı mifoloji inancları, tarixi hadisələri və milli düşüncə tərzini analiz etmək. Folklorşünaslıqda İstifadə Olunan Metodlar Müqayisəli-Tarixi Metod: Müxtəlif xalqların folklorundakı oxşar süjetləri (məsələn, "Təpəgöz" və "Siklop") müqayisə edərək ortaq kökləri tapmaq. Struktur-Semantik Analiz: Mətnin quruluşunu və daşıdığı rəmzi mənaları araşdırmaq. Sosioloji Metod: Folklorun cəmiyyətin həyatında, adət-ənənələrində oynadığı rolu öyrənmək. Azərbaycan Folklorşünaslıq Məktəbi Azərbaycanda folklorşünaslıq elmi çox güclü ənənələrə malikdir. Bu sahədə AMEA Folklor İnstitutu əsas elmi mərkəz hesab olunur. Tanınmış Azərbaycan Folklorşünasları: Həmid Araslı: Azərbaycan folklorunun sistemli tədqiqinin əsasını qoyanlardan biridir. Məmmədhüseyn Təhmasib: Azərbaycan dastanlarının və xalq dramlarının mahir tədqiqatçısı. Mirəli Seyidov: Azərbaycan mifologiyası və türk xalqlarının ortaq folkloru sahəsində əvəzsiz araşdırmaların müəllifi.