Fotokamera

Fotokamera fotoşəkil çəkmək üçün işığı obyektiv vasitəsilə qəbul edən və görüntünü fotomaterialda və ya rəqəmsal sensorda qeydə alan cihazdır. Müasir fotokameralar gündəlik çəkilişdən peşəkar fotoqrafiyaya qədər müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunur. Kamera seçimi və çəkiliş imkanları obyektiv, sensor, fokuslama sistemi və ekspozisiya parametrləri kimi xüsusiyyətlərdən asılıdır.

Fotokamera nədir?

Fotokameranın əsas vəzifəsi çəkilən səhnədən gələn işığı idarə edərək görüntü yaratmaqdır. Rəqəmsal kameralarda işıq sensor tərəfindən qəbul edilir, elektron məlumatlara çevrilir və fotoşəkil fayl şəklində yaddaşda saxlanılır.

Analoq fotokameralarda isə görüntünün qeydə alınması üçün işığa həssas fotoplyonkadan istifadə edilir. Texnologiyalar fərqli olsa da, hər iki sistemdə görüntünün yaranmasının əsasında işığın kamera daxilində idarə olunması dayanır.

Fotokamera necə işləyir?

Çəkiliş zamanı işıq obyektivdən keçərək kameraya daxil olur. Diafraqma daxil olan işığın miqdarına, çekim sürəti isə işığın sensor və ya fotoplyonkaya nə qədər müddət təsir etməsinə nəzarət edir.

Rəqəmsal kameralarda ISO göstəricisi sensor siqnalının işığa həssaslıq səviyyəsinin necə işlənəcəyini müəyyənləşdirən əsas ekspozisiya parametrlərindən biridir. Diafraqma, çekim sürəti və ISO birlikdə fotoşəklin ekspozisiyasına təsir göstərir.

Fotokameranın əsas hissələri

Obyektiv fotokameranın ən mühüm elementlərindən biridir. O, işığı toplayaraq görüntünün sensor üzərinə fokuslanmasını təmin edir. Müxtəlif fokus məsafəsinə malik obyektivlər fərqli baxış bucaqları və çəkiliş imkanları yaradır.

Sensor rəqəmsal kamerada görüntünü qeydə alan hissədir. Kameranın korpusu isə sensoru, prosessoru, idarəetmə elementlərini, yaddaş sistemi və digər komponentləri bir araya gətirir. Bir çox modeldə elektron və ya optik vizor, ekran və dəyişdirilə bilən obyektiv sistemi də mövcuddur.

Fotokamera növləri

Fotokameralar konstruksiyasına və istifadə məqsədinə görə müxtəlif kateqoriyalara bölünür. DSLR kameralar güzgülü mexanizm və optik vizordan istifadə etməsi ilə fərqlənir. Güzgüsüz kameralar isə güzgü mexanizmi olmadan işləyir və müasir fotoqrafiyada geniş yayılıb.

Kompakt kameralar kiçik ölçüsü və istifadəsinin sadəliyi ilə seçilir. Bundan başqa, ani çap kameraları, analoq fotokameralar və xüsusi peşəkar çəkilişlər üçün hazırlanmış kamera sistemləri mövcuddur.

Rəqəmsal və analoq fotokamera

Rəqəmsal fotokamera çəkilmiş görüntüləri elektron fayl kimi yaddaş kartında saxlayır. Fotoşəkillərə çəkilişdən dərhal sonra baxmaq, onları silmək, köçürmək və rəqəmsal proqramlarla işləmək mümkündür.

Analoq fotokamerada isə görüntü fotoplyonkaya yazılır və fotoşəklin əldə edilməsi üçün plyonkanın kimyəvi emalı tələb olunur. Analoq fotoqrafiya rəqəmsal texnologiyaların geniş yayılmasına baxmayaraq, yaradıcı və bədii fotoqrafiyada istifadə edilməkdə davam edir.

Fotokamera və obyektiv

Dəyişdirilə bilən obyektivli fotokameralarda çəkiliş məqsədinə uyğun müxtəlif obyektivlər seçmək mümkündür. Genişbucaqlı obyektivlər mənzərə və memarlıq çəkilişlərində, teleobyektivlər uzaqdakı obyektlərin çəkilməsində, makro obyektivlər isə kiçik obyektlərin yaxından görüntülənməsində istifadə oluna bilər.

Portret fotoqrafiyasında da fokus məsafəsi və diafraqma imkanları nəzərə alınaraq uyğun obyektiv seçilir. Buna görə fotoşəklin xüsusiyyətlərini yalnız kameranın özü deyil, istifadə edilən optika da əhəmiyyətli dərəcədə müəyyənləşdirir.

Fotokamera harada istifadə olunur?

Fotokameralardan jurnalistika, reklam, moda, idman, turizm, elm, sənədləşdirmə və incəsənət daxil olmaqla çoxsaylı sahələrdə istifadə edilir. Fotojurnalist üçün kamera hadisəni sənədləşdirmə vasitəsi olduğu halda, studiya fotoqrafiyasında işıq və kompozisiya üzərində daha geniş nəzarət üçün istifadə olunur.

Gündəlik həyatda isə fotokamera səyahətlərin, ailə tədbirlərinin, təbiətin və müxtəlif anların fotoşəkillərlə yadda saxlanmasına imkan verir.

Fotokamera seçərkən nələrə diqqət yetirilir?

Fotokamera seçimi ilk növbədə istifadə məqsədinə uyğun aparılmalıdır. Sensor ölçüsü, obyektiv sistemi, avtofokus imkanları, çəkiliş sürəti, görüntü sabitləşdirmə sistemi, video xüsusiyyətləri, batareyanın işləmə müddəti və kameranın ölçüsü nəzərə alına bilər.

Yalnız meqapiksel sayını əsas göstərici hesab etmək düzgün deyil. Görüntünün nəticəsinə sensor, obyektiv, işıq şəraiti, ekspozisiya parametrləri və fotoqrafın çəkiliş texnikası birlikdə təsir göstərir.