futbol meydançası

Futbol dünyada milyonlarla insanın qəlbi və diqqətini fəth edən ən populyar idman növüdür. Match günləri azarkeşlər diqqətini rəngarəng oyun kombinasiyalarına, qollara və idmançıların fərdi bacarıqlarına yönəldirlər. Lakin bütün bu gərgin mübarizənin arxasında riyazi dəqiqliklə hesablanmış bir infrastruktur — futbol meydançası dayanır. Meydançanın hər bir xətti, nöqtəsi və sahəsi Beynəlxalq Futbol Assosiasiyaları Federasiyası (FİFA) və Beynəlxalq Futbol Assosiasiyaları Şurası (IFAB) tərəfindən müəyyən edilmiş rəsmi qaydalara əsaslanır.Meydançanın ümumi ölçüləri hansılardır?İlk baxışdan bütün futbol meydançaları eyni görünsə də, əslində qaydalar daxili çempionatlar və beynəlxalq yarışlar üçün müəyyən ölçü diapazonlarına icazə verir. Oyun sahəsi həmişə düzbucaqlı formada olmalı və uzunluğu enindən mütləq böyük olmalıdır.Yerli və rəsmi daxili yarışlar üçün icazə verilən ümumi ölçülər aşağıdakı kimidir:Uzunluq (Yan xətt): minimum 90 metr, maksimum 120 metr. En (Qapı xətti): minimum 45 metr, maksimum 90 metr. Beynəlxalq matçlar, dünya çempionatları və rəsmi qitə turnirləri üçün standartlar daha sərtdir. FİFA-nın rəsmi tövsiyəsinə əsasən, müasir stadionlarda (məsələn, ölkəmizdəki Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu və ya Bakı Olimpiya Stadionu kimi arenalarda) oyun sahəsinin standart ölçüsü 105 metr uzunluq və 68 metr en olaraq təsbit edilmişdir. Bu ölçü ümumilikdə 7140 kvadratmetrlik bir oyun sahəsi yaradır. Meydançanın əsas rəsmi hissələri və bölgüləriFutbol meydançası oyunun gedişatını tənzimləyən müxtəlif xətlərlə zonalara bölünür. Bütün xətlərin eni eyni olmalıdır və bu göstərici 12 santimetrdən çox ola bilməz.Cərimə meydançası (böyük kvadrat)Qapı xəttindən içəriyə doğru uzanan bu sahə oyunun ən kritik zonasıdır. Qapı dirəklərinin daxili hissəsindən hər iki tərəfə doğru 16.5 metr məsafə ölçülür və meydançanın daxilinə doğru 16.5 metr uzunluğunda xətlər çəkilərək birləşdirilir. Bu sahə çərçivəsində qapıçılar topa əllə toxunmaq hüququna malikdirlər və müdafiə olunan komandanın burada etdiyi qayda pozuntuları penalti zərbəsi ilə cəzalandırılır.Penalti nöqtəsi və qövsüCərimə meydançasının daxilində, qapı xəttinin tam ortasından 11 metr məsafədə penalti nöqtəsi (bəzən 11 metrlik nöqtə də adlanır) qeyd olunur. Cərimə meydançasının xaricində isə mərkəzi bu nöqtə olan 9.15 metr radiuslu bir qövs çəkilir. Penalti zərbəsi yerinə yetirilərkən zərbəni vuran oyunçudan və qapıçıdan başqa bütün futbolçular bu qövsün və cərimə meydançasının xaricində dayanmalıdırlar. Qapı sahəsi (kiçik kvadrat)Futbol dilində tez-tez "altı yardlıq qutu" adlandırılan bu sahə bilavasitə qapının qarşısında yerləşir. Hər iki qapı dirəyindən 5.5 metr kənara və meydanın daxilinə doğru 5.5 metr uzanan xətlərin birləşməsindən yaranır. Qapıdan topun oyuna daxil edilməsi (qapıdan zərbə) məhz bu sahənin daxilindən yerinə yetirilir.Mərkəzi dairəMeydançanı tam ortadan iki bərabər hissəyə bölən orta xəttin mərkəzində oyunun başlanğıc nöqtəsi yerləşir. Bu nöqtəni əhatə edən mərkəzi dairənin radiusu 9.15 metrdir. Oyun mərkəzdən başlayarkən rəqib komandanın oyunçuları hakim fiti səslənənə qədər bu dairənin daxilinə keçə bilməzlər. Standart futbol qapısının ölçüləriMeydançanın hər iki baş tərəfində, qapı xəttinin tam mərkəzində ağ rəngli qapılar quraşdırılır. Qapıların ölçüləri də beynəlxalq standartlarla dəqiq şəkildə müəyyən olunub:Qapının eni (iki dirək arasındakı məsafə): 7.32 metr. Qapının hündürlüyü (yerdən tirin alt kənarına qədər): 2.44 metr. Təhlükəsizlik qaydalarına əsasən qapı dirəkləri yerə möhkəm bərkidilməlidir və onların eni ilə qalınlığı meydançadakı digər xətlərin eninə uyğun olaraq maksimum 12 santimetr təşkil etməlidir. Futbol meydançası sadəcə xətlərdən ibarət yaşıl bir sahə deyil. O, oyunun taktiki gedişatını, sürətini və qaydalarını birbaşa müəyyən edən mükəmməl standartlar sistemidir. Ölçülərin beynəlxalq səviyyədə unifikasiya edilməsi futbolçuların dünyanın istənilən yerində, istənilən stadionda eyni şərtlər altında mübarizə aparmasına şərait yaradır. Meydança həndəsəsinin bu rəsmi standartları futbolun ədalətli, baxımlı və nizamlı bir idman növü olaraq qalmasının ən böyük təminatıdır.