#gəmi manevr lövhəsi
Gəmi manevr lövhəsi
Gəmi manevr lövhəsi (və ya nisbi hərəkət lövhəsi) — dəniz zabitlərinin radardan alınan məlumatları vizuallaşdırmaq, yaxınlaşan gəmilərin kursunu, sürətini və ən yaxın yaxınlaşma nöqtəsini (CPA) müəyyən etmək üçün istifadə etdikləri xüsusi qrafik vasitədir. Müasir gəmilərdə bu proses ARPA (Avtomatik Radar İzləmə Qurğusu) tərəfindən yerinə yetirilsə də, manevr lövhəsində əllə hesablama aparmaq hər bir dənizçinin bilməli olduğu təmiz naviqasiya bacarığıdır.
Manevr lövhəsinin quruluşu
Lövhə konsentrik dairələrdən (məsafəni bildirmək üçün) və 0-dan 360 dərəcəyə qədər bölünmüş dərəcə şkalasından ibarətdir.
Mərkəz: Həmişə müşahidəçinin öz gəmisini təmsil edir.
Vektorlar: Gəmilərin hərəkətini, sürətini və nisbi istiqamətini göstərən xətlərdir.
Şkalalar: Lövhənin kənarında sürət, zaman və məsafəni hesablamaq üçün nomoqramlar yerləşir.
Əsas hesablama göstəriciləri
Manevr lövhəsi vasitəsilə dənizçi aşağıdakı kritik suallara cavab tapır:
CPA (Closest Point of Approach): Digər gəminin bizim gəmiyə ən yaxın keçəcəyi məsafə.
TCPA (Time to CPA): Ən yaxın nöqtəyə çatmaq üçün qalan vaxt.
True Course & Speed: Radarda yalnız nisbi hərəkətini gördüyümüz hədəf gəminin əsl kursu və əsl sürəti.
Manevr sınağı: Toqquşmadan qaçmaq üçün öz kursumuzu və ya sürətimizi dəyişdiyimiz təqdirdə yeni vəziyyətin necə olacağını əvvəlcədən görmək.
Nisbi Hərəkət Üçbucağı (Vector Triangle)
Manevr lövhəsində işləmək üçün dənizçilər məşhur "vektor üçbucağı" prinsipindən istifadə edirlər:
e-r vektoru: Öz gəmimizin kursu və sürəti.
e-m vektoru: Hədəf gəminin əsl kursu və sürəti.
r-m vektoru: Hədəf gəminin bizim gəmiyə nisbətən hərəkəti.
Niyə hələ də istifadə olunur?
Elektron sistemlər (Radar/ARPA) sıradan çıxdıqda və ya sistemin verdiyi məlumatların doğruluğunu yoxlamaq lazım gəldikdə, manevr lövhəsi yeganə etibarlı vasitədir. O, dənizçiyə situasiyanı vizual olaraq daha dərindən dərk etməyə və "COLREG" qaydalarına uyğun düzgün manevr etməyə imkan verir.
