Gizir

Gizir — Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrində və qanunvericiliklə hərbi xidmət nəzərdə tutulan digər dövlət qurumlarında mövcud olan hərbi rütbələrdən biridir. Gizirlər peşəkar hərbi qulluqçular kimi zabitlərlə müddətli və müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçuları arasında mühüm xidmət və idarəetmə funksiyalarını yerinə yetirə bilirlər. Onların konkret vəzifələri xidmət etdiyi qoşun növündən, hərbi hissədən və tutduğu ştat vəzifəsindən asılıdır.

Gizir hərbi rütbəsi
Azərbaycanın hərbi rütbələr sistemində gizirlər ayrıca hərbi qulluqçu kateqoriyasına daxildir. Gizir heyəti üçün “kiçik gizir”, “gizir” və “baş gizir” hərbi rütbələri nəzərdə tutulur. Bu rütbələr hərbi qulluqçunun xidmət mövqeyini və rütbə pilləsini göstərir.

Gizir rütbəsi zabit rütbəsi hesab edilmir. Zabit heyətinin rütbələri leytenantdan başlayır və ayrıca kateqoriya təşkil edir. Buna görə “gizir” və “zabit” anlayışları hərbi iyerarxiyada fərqli statusları ifadə edir.

Gizirin hərbi xidmətdə vəzifələri
Gizirin gündəlik fəaliyyəti tutduğu vəzifəyə görə dəyişir. O, bölmədə şəxsi heyətlə iş, hərbi intizamın qorunması, silah və texnikanın istismarı, maddi vasitələrin uçotu, təlimlərin təşkili və digər xidməti tapşırıqların yerinə yetirilməsində iştirak edə bilər.

Müəyyən ixtisaslara malik gizirlər rabitə, logistika, texniki xidmət, silahlanma və digər sahələrdə peşəkar vəzifələr yerinə yetirirlər. Döyüş bölmələrində isə onların funksiyaları şəxsi heyətin hazırlanması və bölməyə verilmiş tapşırıqların icrası ilə əlaqəli ola bilər.

Kiçik gizir, gizir və baş gizir
Gizir heyətinin rütbə ardıcıllığında kiçik gizir başlanğıc pillədir. Ondan sonra gizir, daha sonra isə baş gizir rütbəsi gəlir. Hərbi qulluqçunun növbəti rütbəyə təqdim olunması qanunvericilikdə müəyyən edilmiş xidmət qaydaları və tələblər əsasında həyata keçirilir.

Baş gizir bu kateqoriyada daha yüksək hərbi rütbədir. Rütbə ilə konkret hərbi vəzifə eyni anlayış deyil: eyni rütbəyə malik şəxslər hərbi hissələrdə müxtəlif ştat vəzifələrində xidmət edə bilərlər.

Gizirlərin peşəkar hazırlığı
Gizir kimi xidmət hərbi intizam, fiziki hazırlıq və ixtisas üzrə peşəkar bilik tələb edir. Xidmət sahəsindən asılı olaraq hərbi qulluqçu silah və hərbi texnika, rabitə vasitələri, taktiki hazırlıq, təhlükəsizlik qaydaları və digər istiqamətlər üzrə hazırlıq keçə bilər.

Peşəkar hərbi hazırlığın davamlı olması xüsusilə texniki və döyüş ixtisaslarında əhəmiyyət daşıyır. Təlimlər zamanı hərbi qulluqçuların praktiki bacarıqları və müxtəlif şəraitdə verilmiş tapşırıqları yerinə yetirmək qabiliyyəti inkişaf etdirilir.

Gizirin hərbi geyimi və fərqlənmə nişanları
Gizirlər xidmət etdikləri qurum və qoşun növünə uyğun müəyyən edilmiş hərbi geyim formasından istifadə edirlər. Hərbi rütbə xüsusi fərqlənmə nişanları vasitəsilə geyim üzərində göstərilir.

Hərbi geyim və rütbə nişanları hərbi qulluqçunun mənsub olduğu qurumu, xidmət xüsusiyyətlərini və hərbi iyerarxiyadakı mövqeyini müəyyənləşdirməyə imkan verən elementlərdəndir.

Azərbaycanın hərbi sistemində gizirlər
Gizirlər peşəkar hərbi xidmətin müxtəlif istiqamətlərində fəaliyyət göstərirlər. Onların praktiki təcrübəsi, ixtisas hazırlığı və uzunmüddətli xidmət fəaliyyəti hərbi hissələrdə gündəlik xidmətin və hazırlıq prosesinin təşkilində istifadə olunur.

Gizir anlayışı Azərbaycan hərbi terminologiyasında həm konkret hərbi rütbəni, həm də gizirlər kateqoriyasına aid peşəkar hərbi qulluqçunu ifadə etmək üçün işlədilir.