güllə

Güllə — odlu silahdan atəş açarkən lülə kanalından fırlanaraq və ya düz istiqamətdə çıxan, hədəfi vurmaq üçün nəzərdə tutulmuş əsas döyüş elementidir. Güllə, patronun bir hissəsidir və hədəfə birbaşa təsir edən məhz odur.1. Güllənin Daxili Quruluşu Müasir güllələr sadəcə bir metal parçası deyil, mürəkkəb mühəndislik konstruksiyasıdır. Tipik bir ordu gülləsi üç hissədən ibarətdir: Qabıq (Gödə): Adətən latun və ya bimetaldan (polad üzəri mis örtüklü) hazırlanır. Bu qabıq güllənin lülə daxilində yivlərə oturmasını təmin edir. Köynək (Ara qat): Qabıqla nüvə arasında yerləşən yumşaq qurğuşun təbəqədir. Bu, güllənin formasını saxlamasına və zərbə anında enerjini ötürməsinə kömək edir. Nüvə: Güllənin ən daxili və ağır hissəsidir. Polad, volfram və ya qurğuşundan hazırlanır. Güllənin hədəfə nüfuz etmə qabiliyyəti məhz nüvənin bərkliyinə və ağırlığına bağlıdır. 2. Güllələrin Təyinatına Görə Növləri Silahın qarşısına qoyulan məqsəddən asılı olaraq müxtəlif növ güllələrdən istifadə olunur: Adi güllələr: Canlı qüvvəni və texnikanı vurmaq üçün nəzərdə tutulub. Zirehdeşən (AP - Armor Piercing): Daxilində bərk polad və ya volfram nüvə olur. Zirehli jiletləri və yüngül texnikanın metal lövhələrini dəlmək üçündür. (Güllənin ucu adətən qara rənglə işarələnir). İzburaxan (Tracer): Arxa hissəsində xüsusi yanıcı maddə olur. Uçuş zamanı havada parlaq iz qoyur ki, atıcı atəşin istiqamətini görə və düzəliş edə bilsin. (Ucu yaşıl rənglə işarələnir). Yandırıcı: Hədəfə toxunduqda alovlanan maddə ilə təchiz olunub. Yanacaq çənlərini və tezalışan maddələri partlatmaq üçündür. Ekspansiv (Açılan) güllələr: Hədəfə dəydikdə "çiçək" kimi açılır və diametri böyüyür. Bu, canlı hədəfə maksimum zərər verir, lakin beynəlxalq konvensiyalarla (Haaqa konvensiyası) müharibələrdə istifadəsi qadağandır (əsasən ovda və polisin xüsusi əməliyyatlarında istifadə olunur). 3. Ballistika: Güllənin Uçuşu Güllə lülədən çıxdıqdan sonra iki əsas amilin təsiri altına düşür: Yerçəkimi: Gülləni aşağıya çəkir, buna görə də uzaq məsafələrə atəş açarkən "hədəfdən yuxarı" nişan alınır. Havanın müqaviməti: Güllənin sürətini azaldır və külək vasitəsilə onun trayektoriyasını dəyişir. Yivli silahların sirri: Müasir silahların lüləsinin daxilində burulan xətlər (yivlər) olur. Güllə bu yivlərdən keçərkən öz oxu ətrafında sürətlə fırlanmağa başlayır. Bu fırlanma güllənin havada "yıxılmadan" sabit uçmasını təmin edir (jiroskopik effekt). 4. Güllənin Kalibri Kalibr — güllənin (və lülənin) diametridir. Dünyada ən çox yayılmış kalibrlər: 5.45×39 mm / 5.56×45 mm: Müasir avtomatlar (AK-74, M16) üçün kiçik, lakin yüksək sürətli güllələr. 7.62 mm: Daha ağır və dayanıqlı güllələr (AKM, SVD, PK). 9 mm: Əsasən tapança və sub-pulemyotlar üçün (Makarov, Glock).