Harvard Universiteti

Harvard Universiteti ABŞ-ın Massaçusets ştatında, Kembric şəhərində yerləşən özəl tədqiqat universitetidir. O, «Ivy League» adlanan səkkiz qədim və nüfuzlu Amerika universiteti birliyinin üzvüdür və ölkənin ən qədim ali təhsil müəssisəsi sayılır. Harvard dünyanın ən məşhur təhsil ocaqlarından biridir. Rəsmi məqsədi təhsil, tədqiqat və öyrənmə sahəsində yüksək nəticələrə nail olmaq, dünya miqyasında dəyişiklik yaradan liderlər yetişdirməkdir. Universitetin devizi latın dilində «Veritas» («Həqiqət») sözüdür, rəmzi rəngi isə tünd qırmızıdır. Azərbaycanda adı çox vaxt «Harvard» və ya «Harvard Universiteti» kimi işlənir.

Tarixi və adın mənşəyi

Harvard Universitetinin əsası 1636-cı il sentyabrın 8-də qoyulub. O vaxt Massaçusets koloniyası bu ərazidə kollec yaratmaq barədə qərar qəbul etmişdi. Kollec 1639-cu ildə «Harvard College» adını alıb. Ad din xadimi Con Harvardın şərəfinə verilib: o, vəfat edərkən var-dövlətinin yarısını və kitabxanasını yeni yaranan müəssisəyə vəsiyyət etmişdi. Beləliklə, Harvard Amerika qitəsində ali təhsil ənənəsinin başlanğıcını qoyan təşkilat oldu. Kampusda Uodsvort Evi (Wadsworth House) hazırda mövcud olan ikinci ən qədim bina kimi tanınır. Dörd əsrdən artıq tarixi ərzində müəssisə kiçik kollecdən çoxsaylı fakültələri və tədqiqat mərkəzləri olan böyük universitetə çevrilib. 1999-cu ildə qadınlar üçün yaradılmış Radklif Kolleci Harvardla birləşib və bu gün qızlar və oğlanlar bir yerdə təhsil alır.

Məktəblər və akademik quruluş

Harvard bakalavr təhsili verən Harvard Kolleci ilə yanaşı, bir sıra ixtisaslaşmış məktəbləri də özündə birləşdirir. Ən çox tanınanlar Harvard Hüquq Məktəbi, Harvard Tibb Məktəbi və Harvard Biznes Məktəbidir. Sonuncu «case method» (konkret hallar üzrə təhlil) tədris metodu ilə məşhurdur. Universitetin tərkibində həmçinin Kennedi adına Dövlət İdarəçiliyi Məktəbi, Dizayn Məktəbi, İlahiyyat Məktəbi, İctimai Sağlamlıq Məktəbi, Təhsil Məktəbi və Mühəndislik və Tətbiqi Elmlər Məktəbi fəaliyyət göstərir. Tədqiqat fəaliyyəti təbiət elmləri, tibb, hüquq, iqtisadiyyat, mühəndislik, humanitar və ictimai elmlər kimi geniş sahəni əhatə edir. Universitetə qəbul çox rəqabətlidir və bu, Harvard adının prestijini artıran amillərdən biridir.

Kitabxanalar, muzeylər və tədqiqat

Harvardın kitabxana sistemi dünyanın ən böyük akademik kitabxanalarından sayılır. Onun rəmzlərindən biri Harvard Yardın içində yerləşən Videner Kitabxanasıdır. Universitetin tərkibində Harvard İncəsənət Muzeyləri, təbiət tarixi və arxeologiya kolleksiyaları da var və onlar həm tədris, həm elmi iş üçün istifadə olunur. Harvardın laboratoriyaları və klinik tədqiqat mərkəzləri tibb, biologiya, fizika, kompüter elmləri və iqtisadiyyat sahələrində beynəlxalq layihələrdə iştirak edir. Universitetlə əlaqəli alimlər arasında çoxlu Nobel mükafatı laureatı var.

Məzunlar, kampus və ənənələr

Harvardın məzunları və keçmiş tələbələri sırasında Amerika prezidentləri, o cümlədən Con Adams, Con Kvinsi Adams, Teodor Ruzvelt, Franklin Ruzvelt, Con Kennedi və Barak Obama (Hüquq Məktəbi), eləcə də biznes və texnologiya liderləri var. Harvardı yarımçıq qoyub öz şirkətini quran Bill Qeyts və Mark Sukerberq də buradan çıxıblar. Əsas kampus Çarlz çayının sahilində, Kembricdə yerləşir. Onun tarixi mərkəzi Harvard Yard tələbə həyatının əsas məkanıdır. Qırmızı kərpic binalar, qədim kitabxanalar, tələbə yataqxanaları və yaşıl sahələr kampusun tanınan görünüşünü formalaşdırır. Tələbə qəzeti «The Harvard Crimson» ölkənin ən qədim kollec qəzetlərindən biridir. Harvard və Yel universitetlərinin illik futbol qarşılaşması isə uzun illərdən bəri davam edən ənənədir.