Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzi

Azərbaycan Səhiyyəsində Qan Xəstəlikləri və Transfuzion Təbabətin Baş MərkəziHematologiya və Transfuziologiya Mərkəzi, Azərbaycanda qan sisteminin xəstəlikləri (hematoloji xəstəliklər) sahəsində ixtisaslaşmış, yüksək texnologiyalı diaqnostika, müalicə və elmi-tədqiqat işlərini həyata keçirən aparıcı dövlət tibb müəssisəsidir. Eyni zamanda mərkəz, ölkə miqyasında təhlükəsiz qan və qan komponentlərinin toplanması, tədarükü, emalı və tibb müəssisələrinə paylanmasını tənzimləyən mərkəzi transfuziologiya (qan köçürmə) orqanı funksiyasını yerinə yetirir.Mərkəzin tərkibinə respublika əhəmiyyətli klinikalar, o cümlədən hematoloji xəstələrin, xüsusilə irsi qan xəstəliklərindən (talassemiya, hemofiliya) əziyyət çəkən şəxslərin davamlı müalicə aldığı bölmələr və Mərkəzi Qan Bankı daxildir.Müəssisənin Əsas Fəaliyyət və Tibbi İstiqamətləriMərkəz multidissiplinar struktur tərkibində bir neçə qlobal və strateji tibbi missiyanı icra edir:Hematoloji Klinik Fəaliyyət: Həm bədxassəli (kəskin və xroniki leykozlar, limfomalar, çoxsaylı miyelomalar), həm də xoşxassəli (müxtəlif mənşəli anemiyalar, sitopeniyalar) qan xəstəliklərinin müasir protokollarla (kimyaterapiya, immunoterapiya) müalicəsi.İrsi Qan Xəstəliklərinin Menecmenti: Regionda geniş yayılan talassemiya və hemofiliya xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxslərin dispanser nəzarəti, davamlı hemo-komponent terapiyası və dəmir artıqlığının (hemosideroz) qarşısının alınması üçün xelyator müalicəsinin təşkili.Transfuziologiya və Dövlət Qan Bankı: Könüllü donorlardan qan və qan komponentlərinin (eritrosit kütləsi, təzə dondurulmuş plazma, trombosit konsentratı) toplanması, bütöv qanın fraksiyalara ayrılması və infeksion təhlükəsizlik süzgəcindən (HCV, HBV, HIV, Sifilis analizləri) keçirilməsi.Qan Tədarükü və Komponent Hazırlanması AlqoritmiMərkəzi Qan Bankı tərəfindən toplanan donor qanının xəstəxanalara çatdırılması zənciri ciddi şəkildə standartlaşdırılmış tibbi mərhələlərdən keçir:1.Donor Qəbulu və Qan Alma Mərhələsi:Donor seçimi və skrininq.Könüllü şəxslər terapevt müayinəsindən keçir, hemometriya (hemoqlobin səviyyəsi) ölçülür. Uyğun donorlardan steril şəraitdə bütöv qan və ya xüsusi aparatlarla aferez üsulu ilə (məsələn, yalnız trombosit) qan götürülür.2.Laboratoriya Testləri və Emal:Fraksiyalara ayırma və laborator analiz.Götürülən qan nümunələri molekulyar-genetik (YNT/NAT) və seroloji üsullarla təhlükəli infeksiyalara qarşı yoxlanılır. Paralel olaraq, bütöv qan sentrifuqa edilərək eritrosit, plazma və trombosit hissələrinə ayrılır.3.Karantin, Saxlama və Paylanma:Soyuq zəncir loqistikası.Plazma -30°C-də dondurulur, eritrosit kütləsi +4°C-də, trombositlər isə davamlı silkələnən xüsusi inkubatorlarda saxlanılır. Testləri uğurla keçən komponentlər tələbata uyğun olaraq təcili tibbi yardım və xəstəxanalara göndərilir.Mərkəzin Struktur və Metodoloji ProfiliHematologiya və Transfuziologiya Mərkəzinin fəaliyyət miqyası və inteqrasiya olunmuş bölmələri:Göstərici / BölməFunksional Göstəriciləri və TəchizatıKlinik HematologiyaBöyüklər və uşaqlar üçün stasionar və ambulator hematoloji xidmət.Molekulyar Hematologiya LaboratoriyasıQan xəstəliklərinin genetik, sitogenetik və immunofenotipləşdirmə (Flow Cytometry) üsulları ilə dəqiq diaqnostikası.Regional BölmələrBakı ilə yanaşı, Gəncə, Sumqayıt, Şəki, Lənkəran, Bərdə və digər bölgələrdə fəaliyyət göstərən regional qan bölmələrinin mərkəzi koordinasiyası.Kök Hüceyrə TransplantasiyasıSümük iliyi transplantasiyasının (kök hüceyrə köçürülməsi) tətbiqi və inkişaf etdirilməsi üzrə strateji hədəflər.Tibbi Qeyd: Mərkəzin ən mühüm missiyalarından biri də nikaha daxil olmaq istəyən şəxslərin icbari tibbi müayinəsidir. Bu müayinə çərçivəsində tərəflərin talassemiya daşıyıcısı olub-olmaması yoxlanılır ki, bu da ölkədə xəstə uşaqların doğulma riskini preventiv (qabaqlayıcı) olaraq kəskin şəkildə azaldır.