Hərbi həkim

Hərbi həkim silahlı qüvvələrin şəxsi heyətinə tibbi xidmət göstərən, hərbi tibb sistemi daxilində çalışan və həm gündəlik sağlamlıq nəzarəti, həm də fövqəladə və döyüş şəraitində tibbi yardımın təşkilində iştirak edən tibb mütəxəssisidir. Hərbi həkimlər xəstəliklərin diaqnostikası və müalicəsi ilə yanaşı profilaktika, tibbi hazırlıq, yaralıların ilkin stabilləşdirilməsi, tibbi təxliyə və hərbi bölmələrin sağlamlıq vəziyyətinin qiymətləndirilməsi ilə də məşğul olurlar.

Hərbi həkimin əsas vəzifələri
Hərbi həkimin gündəlik işi hərbi qulluqçuların müayinəsi, xəstəlik və travmaların müəyyənləşdirilməsi, müalicənin təşkili və profilaktik tədbirlərin aparılmasını əhatə edir. O, şəxsi heyətin sağlamlıq vəziyyətini izləyir, zəruri hallarda əlavə müayinələr təyin edir və hərbi qulluqçunun xidmətə yararlılığının tibbi baxımdan qiymətləndirilməsində iştirak edə bilər.

Hərbi hissələrdə həkimlər peyvəndləmə, gigiyena, yoluxucu xəstəliklərin qarşısının alınması və sağlam həyat tərzi ilə bağlı maarifləndirmə tədbirləri də həyata keçirirlər. Kollektiv yaşayış və intensiv fiziki fəaliyyət şəraitində xəstəliklərin erkən aşkarlanması və profilaktika xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bundan əlavə, hərbi həkim təlimlər zamanı tibbi təminatın planlaşdırılması, ilk yardım məntəqələrinin təşkili və təcili hallarda tibbi müdaxilənin koordinasiyasında iştirak edə bilər.

Döyüş və fövqəladə şəraitdə fəaliyyəti
Döyüş və ya fövqəladə vəziyyət zamanı hərbi həkimin əsas vəzifəsi yaralı və xəstələrin vəziyyətini mümkün qədər tez qiymətləndirmək və həyati təhlükə yaradan problemlərə ilkin tibbi müdaxilə göstərməkdir. Belə hallarda triaj sistemi tətbiq olunur və zərərçəkənlər vəziyyətlərinin ağırlığına görə prioritetləşdirilir.

Hərbi həkim yaralının vəziyyətini stabilləşdirdikdən sonra onun səhra hospitalına, mobil tibb məntəqəsinə və ya daha ixtisaslaşmış tibb müəssisəsinə göndərilməsini təşkil edə bilər. Tibbi təxliyə quru, hava və ya digər nəqliyyat vasitələri ilə həyata keçirilə bilər.

Bu şəraitdə həkimdən sürətli qərarvermə, stress altında işləmək və məhdud resurslardan düzgün istifadə etmək bacarığı tələb olunur. Hərbi tibb buna görə adi klinik praktikadan əlavə xüsusi hazırlıq və təşkilati biliklər tələb edir.

Təhsil və ixtisaslaşma
Hərbi həkim ilk növbədə ali tibb təhsili almış həkimdir. Sonrakı mərhələdə o, hərbi tibb, travmatologiya, təcili yardım, cərrahiyyə, anesteziologiya, epidemiologiya və digər istiqamətlər üzrə əlavə hazırlıq və ixtisaslaşma keçə bilər.

Hərbi tibbdə işləyən mütəxəssislərin yalnız tibbi bilikləri deyil, həm də hərbi struktur, tibbi təxliyə zənciri, fövqəladə hallara hazırlıq və sahə şəraitində tibbi xidmətin təşkili haqqında anlayışı olmalıdır.

Həkimlər hərbi təlimlərdə iştirak etməklə kütləvi yaralanma ssenariləri, təxliyə və səhra tibbi yardımının təşkili üzrə praktiki bacarıqlarını təkmilləşdirə bilərlər.

Hərbi tibb sistemində rolu
Hərbi həkim silahlı qüvvələrin döyüş və əməliyyat qabiliyyətinin qorunmasında mühüm rol oynayır. Şəxsi heyətin sağlamlığının qorunması, xəstəliklərin qarşısının alınması və yaralıların vaxtında tibbi yardım alması hərbi bölmələrin davamlı fəaliyyətinə birbaşa təsir edir.

Hərbi həkimlərin fəaliyyəti yalnız müharibə şəraiti ilə məhdudlaşmır. Onlar sülh dövründə hərbi hissələrdə, hərbi hospitallarda, təlim mərkəzlərində və müxtəlif tibbi müəssisələrdə xidmət göstərə bilərlər.

Təbii fəlakət və digər fövqəladə hallarda hərbi tibb personalı mülki əhaliyə yardım göstərilməsi üçün də cəlb oluna bilər. Bu səbəbdən hərbi həkim peşəsi klinik tibb, təcili yardım və fövqəladə vəziyyətlərə hazırlığın birləşdiyi xüsusi tibbi fəaliyyət sahəsidir.